مقالهء سيُم در مذمّت دنيا و فريفتهء آن شدن
و در اين پنج باب است .
باب اوّل : در شناختن دنيا و آخرت
بدان كه دنيا و آخرتِ تو عبارت است از دو حالت از احوالات قلب تو ، و حالت نزديك به تو كه ما قبل مرگ باشد دنيا ناميده مىشود و حالت دور تر و واپَستر كه « 1 » ما بعد مرگ باشد آخرت خوانده مىشود ، پس هرچه تو را در آن بهره و نصيبى و غرضى و خواهشى و لذّتى در حالت نزديك پيش از مرگ باشد آن چيز در حقّ تو دنياست .
امّا جميع آنچه تو را به آن ميلى و در آن نصيبى و بهرهاى بوده باشد آن مذموم نيست از براى آنكه آنچه در دنيا با تو مىباشد و فايدهء آن بعد از مرگ با تو باقى مىماند كه آن عبارت است از علم نافع و عمل صالحْ آن چيز از آخرت است و به اعتبار نزديكى آن را دنيا مىنامند ، زيرا كه عالم گاه مىباشد كه انس به علم مىگيرد تا آنكه علم در نزد وى لذيذتر از همه چيز مىگردد و ترك خواب و نكاح و طعام را به سبب لذّت علم مىكند از آن جهت كه علم در نزد او خوشآيندهتر از تمامى آنها مىباشد و اين بهرهاى است كه در دنيا به زودى به او رسيده . و هرگاه كه ما دنياى « 2 » مذمومه « 3 » را
هامش
( 1 ) .m- كه .
( 2 ) . دنياى /sدنيايى .
( 3 ) . مذمومه /a sمذموم .