خود نمايد از راه راست منحرف شده و از براى خود ادّعا نموده چيزى را كه او را « 1 » نمىسزد و مالك آن نيست . و هركه دعواىِ ناحقّ كند كاذب است اگرچه دعوايش « 2 » نفسانى و پنهانى باشد و عمر دراز داشته باشد و خداى عزّ و جلّ او را مهلتى داده « 3 » باشد ؛ زيرا كه اوّل چيزى كه به صاحب عجب مىرسد آن است كه سلب مىشود از وى آن چيزى « 4 » كه به آن مىبالد تا بداند كه عاجز و فقير است . و شاهد شود بر خود تا حجّت بر وى محكمتر شود چنانچه با شيطان لعين واقع شد « 5 » .
و عجب گياهى است « 6 » كه دانهء آن كفر است و زمينش نفاق است و آبش سركشى و شاخهاش جهل است و برگهاش گمراهى است و ميوهاش لعنت است و هميشه در جهنّم بودن ، پس هركه اختيار عجب نمايد تخم كفر را افشانده و نفاق را كاشته و ناچار ثمرهء آن را برخواهد داشت « 7 » .
فصل [ در آفات عُجب ]
بدان كه آفات عُجب بسيار است : يكى آنكه دعوت به كبر مىكند از براى آنكه يكى از اسبابِ كبرْ عجب است چنانچه اشاره به اين شد « 8 » .
و از جملهء آفات آن است كه منجر به فراموش ساختن گناهان مىشود و آنچه را متذكّر شود حقير مىشمرد و عظيم نمىيابد ، پس سعى در تدارك و تلافى آن نمىكند بلكه گمان مىكند كه آنها آمرزيده خواهند « 9 » شد . و امّا عبادات را عظيم مىشمرد و به آن شعف مىدارد و منّت مىگذارد « 10 » بر خداى عزّ و جلّ به سبب اتيان بر آنها ، و
هامش
( 1 ) .a s- را .
( 2 ) . دعوايش /mدعواش .
( 3 ) . داده /aداشته .
( 4 ) . چيزى /a sچيز .
( 5 ) . شد /s aشده .
( 6 ) . گياهى است /aگناهى است !
( 7 ) . مصباح الشريعة : 81 .
( 8 ) . شد /mشده .
( 9 ) . خواهند /a sخواهد .
( 10 ) .a+ و !