و حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله فرمودند كه : حضرت موسى به شيطان گفت كه : خبر ده مرا به گناهى كه هرگاه فرزند آدم بكند تو بر وى غالب مىشوى . در جواب گفت : هرگاه فرزند آدم بر خود بالد و عمل خود را بسيار شمرد « 1 » و گناه در نظرش كم نمايد بر وى غالب مىشوم « 2 » .
و نيز آن حضرت فرمودند كه : خداى تعالى به داود گفت كه : اى داود ! بشارت بده جماعت گناهكاران را و بترسان صدّيقان را . حضرت داود گفت كه : چون گنهكار « 3 » را بشارت بدهم و صدّيقان « 4 » را بترسانم ؟ ! خداى عزّ و جلّ فرمود كه : گنهكاران را بشارت ده كه قبول توبهء ايشان را « 5 » كرده از گناهان ايشان درمىگذرم ، و بترسان صدّيقان را از اينكه به عملهاى خود عُجب ننمايند ، از براى آنكه هيچ بندهاى نيست كه او را بر پا دارم به جهت حساب مگر آنكه هلاك گردد « 6 » .
و از حضرت امام موسى كاظم « 7 » عليه السلام پرسيدند از عُجبى كه عمل را فاسد كند ، فرمودند كه : عُجب مراتب دارد ؛ از جملهء عجبها آن است كه بدكردارى بنده در نظرش زينتى بيابد و آن را خوب دانسته عجب نمايد و گمان بَرد كه بسيار خوب كرده . و از جملهء عجبها آن است كه بنده ايمن باشد از خدا و منّت بر خدا گذارد در طاعتى كه كرده و حال آنكه خداى عزّ و جلّ در آن طاعت منّت بر وى دارد « 8 » .
و در مصباح الشّريعة از حضرت امام جعفر
[ m . b 48 ]
صادق عليه السلام مروى است كه فرمودند : تعجّب و نهايت تعجّب است از كسى كه به عمل خود عجب نمايد و حال آنكه نمىداند كه عاقبت امر او به چه ختم خواهد شد ! پس هركه عجب به خود و فعل
هامش
( 1 ) . شمرد /s aشمرده .
( 2 ) . الكافي 2 : 314 ضمن ح 8 . أمالي المفيد : 157 ضمن ح 7 . مشكاة الأنوار : 539 .
( 3 ) . گنهكار /aگناهكار .sگنهكاران .
( 4 ) . صدّيقان /a sصدّيق .
( 5 ) .s a- را .
( 6 ) . الكافي 2 : 314 ضمن ح 8 . مشكاة الأنوار : 539 . عدّة الداعي : 222 .
( 7 ) .a- كاظم .
( 8 ) . الكافي 2 : 313 ح 3 . معاني الأخبار : 243 ح 1 .