و گاه مىباشد كه آدمى به كردارى كه در آن خطا كرده عجب مىدارد چنانچه عجب « 1 » به كردار صواب مىنمايد . در قرآن مجيد وارد شده :
« أَ فَمَنْ زُيِّنَ لَهُ سُوءُ عَمَلِهِ فَرَآهُ حَسَناً »
« 2 » يعنى چون باشد حال كسى كه كردههاى بدِ او در نظرش زينت بيابد و آن را خوب داند ؟ !
و حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله فرمودند : سه چيز است كه هلاككننده است : بخلى كه صاحب آن بر وفق آن بخل عمل كند و فرمانبردارى آن را نمايد ، دوم : هواى نفسانى كه آدمى « 3 » متابعت آن نمايد ، سيُم : عُجب داشتن آدمى به نفس خود « 4 » .
و نيز فرمودهاند كه : هرگاه ببينى بخلى كه
[ m . a 48 ]
اطاعت كرده شود و هوايى كه متابعت كرده شود و عُجب داشتن هر صاحب رأيى براى خود ، در آن حالت ملازم خود شو و به خود پرداز و « 5 » متابعت كسى مكن « 6 » .
و نيز آن حضرت فرمودند : اگر شماها گناهى نكنيد مىترسم بر شما چيزى را كه عظيمتر باشد و آن عُجب است . و اين كلمه را دو مرتبه از راه تأكيد فرمودند « 7 » .
و حضرت امام جعفر صادق عليه السلام فرمودند : به درستى كه خداى عزّ و جلّ گناه را از براى مؤمن بهتر از عُجب دانسته ، و اگر نه اين « 8 » چنين بود هرگز مؤمنى به گناه مبتلا نمىشد « 9 » .
و فرمودند : مردى مىباشد كه گناهى مىكند و پشيمان مىباشد و عملى مىكند كه
هامش
( 1 ) .a- عجب .
( 2 ) . فاطر : 8 .
( 3 ) .m+ كه !
( 4 ) . الخصال : 84 ضمن ح 11 . مشكاة الأنوار : 540 . عوالي اللئالي 1 : 273 ح 96 . كنز العمّال 15 : 936 ضمن ح 43608 .
( 5 ) .s- و .
( 6 ) . مانند آن در مصباح الشريعة : 19 . سنن الترمذي 4 : 323 ضمن ح 5051 .
( 7 ) . مجمع الزوائد 10 : 269 . كنز العمّال 3 : 515 ح 7676 .
( 8 ) .a- اين .
( 9 ) . الكافي 2 : 313 ح 1 . علل الشرائع 2 : 579 ح 8 .