خصلت - كه زود پشيمان شدن است - جبر و تلافى زود به غضب آمدن را مىكند . و بعضى زود به غضب مىآيند و دير پشيمان مىشوند . و آگاه باشيد كه بهترين مردم آن است كه دير به غضب آيد « 1 » و زود پشيمان شود . و بدترين مردم آن است كه زود به غضب آيد و دير « 2 » پشيمان « 3 » شود « 4 » .
فصل [ در اينكه كينه از ثمرات غضب است ]
بدان كه هرگاه كسى غضب خود را في الحال فرونشاند از آن راه كه از « 5 » انتقام كشيدن عاجز باشد آن غضب رجوع به باطن مىكند و در آنجا محبوس مىشود و كينه مىگردد . و معناى كينه آن است كه كسى را هميشه در دل گران مىشمرد و دشمن او مىباشد و از آن نفرت مىدارد و بر « 6 » اين « 7 » حالت پاينده و باقى مىماند . و حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله فرمودهاند كه : مؤمن كينه نمىدارد « 8 » .
و بدان كه كينه مورث چندين معصيت است :
اوّل : حسد زيراكه كينه صاحبش را بر آن مىدارد كه آرزوى زوال نعمت آن كس بكند و غمگين باشد به نعمتى كه به او رسيده . و با زوال نعمتى كه به او رسيده « 9 » خوشحال گردد به مصيبتى كه بر او نازل شده .
دوم : آنكه زياده بر حسدى كه در باطن دارد شماتت او نيز مىكند به بلايى « 10 » كه به « 11 » وى رسيده .
هامش
( 1 ) .s+ غضب خود را في الحال !a+ و غضب خود را في الحال فرونشاند .
( 2 ) .s- دير .
( 3 ) . پشيمان /sپريشان .
( 4 ) . سنن الترمذي 3 : 328 .
( 5 ) .m- از .
( 6 ) . بر /a sدر .
( 7 ) . اين /aآن .
( 8 ) . منية المريد : 321 . و در الكافي 2 : 227 از أمير المؤمنين على عليه السلام .
( 9 ) .s m- و با زوال نعمتى كه به او رسيده .
( 10 ) . بلايى /s aبلا .
( 11 ) . به /aبر .