باب سيُم : در غضب و كينه و حسد است
بدان كه غضب شعلهء آتشى است كه افروخته شده است از آتش الهى كه افروخته باشد ، ظاهر و غالب نمىشود آتش الهى مگر بر دلها . و آن آتش پنهان است در كانون سينه مانند پنهانى اخگر در زير خاكستر . و حميّت و رعايت دين « 1 » آن را « 2 » از دلهاى مؤمنين بيرون مىآورد ، يا حميّت جاهليّت و گمراهى و تكبّرى كه در دل جبّاران و سركشان مدفون است آن چنان حميّتى كه رگ و ريشه به سوى شيطان لعين دوانيده ، آن آتش را ظاهر مىسازد چنانچه شيطان رجيم در هنگام سجدهء آدم نكردن گفت :
« خَلَقْتَنِي مِنْ نارٍ وَ خَلَقْتَهُ مِنْ طِينٍ »
« 3 »
*
يعنى مرا از آتش آفريدهاى و آدم را از گِل . و شأن گِل آرميدگى و وقار است و شأن آتش شعله كشيدن و افروخته شدن و حركت كردن و گداختن . و آنچه از غضب به هم مىرسد كينه و حسد است و به اين دو هلاك مىشود هركه هلاك مىشود « 4 » و فاسد مىشود هركه فاسد مىشود .
و منشأ و « 5 » محلّ برانگيخته شدنِ « 6 » اين دو پاره گوشتى است كه عبارت است از دل ؛ هرگاه آن پاكيزه و بىعيب باشد باقى جسد از براى خوبى آن خوب و پاكيزه خواهد بود .
حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله فرمودند : غضب فاسد مىسازد ايمان را مانند فاسد ساختن سركه عسل را « 7 » .
و فرمودند : هركه غضب خود را بازداردْ باز مىدارد از وى خداى عزّ و جلّ عذاب خود را « 8 » .
هامش
( 1 ) . دين /sاين . -a.
( 2 ) . آن را /aاين اثر .
( 3 ) . اعراف : 12 . ص : 76 .
( 4 ) .a- هركه هلاك مىشود .
( 5 ) .a- و .
( 6 ) .a- برانگيخته شدن .
( 7 ) . الكافي 2 : 302 ح 1 . منية المريد : 320 .
( 8 ) . عيون أخبار الرضا عليه السلام 2 : 76 ح 238 . عوالي اللئالي 1 : 101 ح 25 .