اسلام را قبول كرده بودند - از بيعت با ابو بكر ، بعد از مراجعت از يمن به مدينه يك ماه بعد از خليفه شدن ابو بكر و اصرار او در حق بنى عبد مناف ( هاشم و عبد شمس ) بسيار قابل تأمل است . « 1 »
و نقل شده كه خالد برادر ابان بن سعيد ، بخاطر همبستگى با بنى هاشم از بيعت با ابو بكر خوددارى كرد و ليكن وقتى كه آنها تصميم گرفتند با [ ابو بكر ] بيعت كنند او هم همين كار را كرد . « 2 » حمايت مشترك انصار و عبد شمس از على عليه السّلام بدون شك طايفهها و اشخاص غير متعهد را وادار مىكرد كه نامزدى او را تأييد كنند . طايفه قدرتمند ديگر قريش ، مخزوم ، يقينا مخالف حكومت موروثى بنى هاشم بودند ، ليكن براى آنها خيلى دشوار بود كه مخالفين را پشت سر يك نامزد مخالف متحد كنند .
منطق روشن جانشينى خانوادگى يقينا در شوراى عمومى خود به خود اثبات مىشد ، چرا كه اصل وراثت ، بنيادى طبيعى ، ساده و مسلّم را براى جانشينى قدرت فراهم مىكند . از اين رو اين اصل در سطح گستردهاى در تاريخ انسانى پذيرفته شده است .
استدلال عمومى مسلمانان سنّى و دانشمندان غربى كه على عليه السّلام بخاطر جوان و بىتجربه بودن نسبت به ساير صحابه مانند ابو بكر و عمر داوطلبى جدى نبوده كاملا خلاف واقع است . اين استدلال فقط زمانى معتبر تلقى مىشد كه در ابتدا به توافق مىرسيدند اصل جانشينى موروثى را حذف كنند . ليكن ابو بكر خوب مىدانست كه واقعا غير ممكن
هامش
( 1 ) طبرى ، ج 1 ، ص 2079 - 80 ؛ لوسل ، « خالد بن سعيد » ، دائرة المعارف اسلام ، ( طبع دوم ) روات سنى على عليه السّلام را حامى و وفادار به ابو بكر معرفى مىكنند و براى خالد بن سعيد قابل درك نبود كه چگونه ابو بكر توانست بر او غالب شود . از او نقل قول شده است كه « اين امر خدا است و فرمان خدا فرمانى است بىهيچ زياده و نقصان » ( بلاذرى ، الانساب ، ج 1 ، ص 588 ) . اين هم آن وقتى بود كه على هنوز هم با ابو بكر بيعت نكرده بود . فرد مشهور ديگرى از عبد شمس كه از بيعت با ابو بكر خوددارى و از على عليه السّلام حمايت كرد ، ابو العاص بن ربيع بن عبد العزّى بن عبد شمس بود . او قبل از اسلام با بزرگترين دختر محمد صلّى اللّه عليه و آله بنام زينب ازدواج كرده بود ليكن پيش از قبول اسلام نخست در جنگ بدر توسط مسلمانان اسير مىشود و بعدا هم در مسافرت تجارتى به شام مجددا دستگير مىشود . هنگامى كه اسلام را قبول كرد محمد صلّى اللّه عليه و آله ، اجازه داد كه مجددا با زينب كه قبلا به مدينه آمده بود ازدواج كند . او على عليه السّلام را در مسافرت يمن همراهى كرد . بعد از رحلت فاطمه عليها السّلام ، او دختر خود امامه ، نوه محمد صلّى اللّه عليه و آله را به همسرى على عليه السّلام درآورد . رك : ابن حجر ، الاصابه ، ج 7 / ص 118 - 120 ، تاريخ اسلام ، 2 / 2 ، ص 1239 - 1240 .
( 2 ) تاريخ اسلام ، ح 8 ، ص 345 .