كار را انجام دادند و اين از اشعار مرثيهاى حسان بن ثابت انصارى خزرجى كه بعد از رحلت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله سروده و ابن اسحاق آن را ثبت كرده مورد تأييد قرار مىگيرد .
در يكى از مرثيهها ، حسان درباره سرنوشت انصار و اهل بيت رسول صلّى اللّه عليه و آله سخت شكايت مىكند و مىگويد : « * » واى بر انصار رسول صلّى اللّه عليه و آله و عشيره ( رهط ) او ، بعد از غيبت او در ميان قبر .
زمين براى انصار تنگ و چهرههاى آنان مانند رنگ سرمه سياه شده است .
از ميان ما زاده شد و قبر او در ميان ماست ، ما لبريز شدن نعمات و بركات او را براى خود انكار نكرديم .
خدا توسط او ما را افتخار بخشيد و در لحظههاى شهادت انصار خود را راهنمائى كرد . « 1 » ادعاى انصار كه محمد صلّى اللّه عليه و آله از آنان زاده شده بر پايهء اين حقيقت است كه همسر هاشم و مادر عبد المطّلب ، سلمى بنت عمرو [ بن زيد بن لبيد ] از بنى نجار خزرجى بوده است . آنها پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و اقوام او بنى عبد المطلب را همچون قريش از خود مىدانستند . بر همين اساس آنها محمد صلّى اللّه عليه و آله را پناه دادند و در حالى كه فقط چند نفر از آنان مسلمان شده بودند و آنها هيچ الزامى نداشتند كه از او [ پيغمبر اكرم ] محافظت كنند . ديگر مهاجرين قريش را كه با آنها قرابت نسبى نداشتند فقط بعنوان پيروان محمد صلّى اللّه عليه و آله پناه دادند . با وجود اين آنان اكنون ادعاى حق حكومت بر حاميان قبلى خود يعنى انصار را داشتند در صورتى كه خاندان پيغمبر را كنار زده بودند . طبيعى بود كه انصار بويژه خزرج به على عليه السّلام روى آورند . « * * » وقتى كه [ أبو بكر ] براى جانشينى محمد صلّى اللّه عليه و آله مطرح شد چهرههاى انصار و
هامش
گرديده احتمال مىرود جعل آن در دورههاى بعدى باشد . بعلاوه بحث درباره رفتار انصار در دوران و بعد از جلسه سقيفه از جانب هسن « مقالاتى در مورد اوس و خزرج » مجله عربشناسى ، 36 ( 1989 م ) ص 1 - 35 و ص 29 - 32 . هسن نظر مثبتى درباره ثقه بودن منابعى مانند موفقيات زبير بن بكّار و كتاب السقيفه جوهرى پيش از اين مطلب دارد .
* يا ويح انصار النبىّ و رهطه * بعد المغيّب فى سواء الملحد ضاقت بالانصار البلاد فاصبحوا * سودا وجوههم كلون الاثمد و لقد ولدناه وفينا قبره * و فضول نعمته بنا لم نجحد و الله أكرمنا به و هدى به * أنصاره فى كل ساعة مشهد
( 1 ) ابن هشام ، سيرة ، 1025 ، گيوم ، زندگانى محمد صلّى اللّه عليه و آله ترجمه سيرة رسول اللّه از ابن اسحاق ( لندن ، 1955 ) 797 .
* * خطبه و حديث غدير كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله در بازگشت از حجة الوداع در روز هجدهم ذيحجه سال 11 هجرى على