شده است .
شاهد آنكه امام عليه السّلام بر خلاف مدعيان تحريف كه مىپندارند مقصود از اين روايات تنزيل است ، « 1 » با شدت تمام اين احتمال را كه بيان ايشان به منزله جزئى از آيه باشد رد نمودند ؛ اين بيان ، نمونهاى است از تفسير به عالىترين سبك كه فقط راسخان در علم - از اهل بيت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله - از آن آگاهند و ديگران هرچه بگويند در شمار ساير تفاسير تأويلى و بهعنوان تيرهايى در تاريكى است .
5 . ابن فضيل در زير همان حديث مىگويد : « گفتم : تفسير آيه شريفه
« إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنا عَلَيْكَ الْقُرْآنَ تَنْزِيلًا ؛
« 2 » در حقيقت ما قرآن را بر تو به تدريج فرو فرستاديم » چيست ؟
فرمود : يعنى ولايت على عليه السّلام را بر تو فرو فرستاديم . عرضه داشتم : اين تنزيل است ؟
فرمود : آن تنزيل است و اين تأويل » . « 3 »
اين روايت صراحت دارد كه مقصود از تنزيل ، تفسير است ؛ تفسيرى شبيه تأويل .
از اينجاست كه اين حديث مانند حديث پيشين بر همه پندارهاى مدعيان تحريف حاكم است . حديث زير نيز مىتواند اين روايت را توضيح دهد :
6 . عمار ساباطى از امام صادق عليه السّلام چنين روايت كرده است : « خداوند در شأن على عليه السّلام فرموده است :
« أَمَّنْ هُوَ قانِتٌ آناءَ اللَّيْلِ ساجِداً وَ قائِماً يَحْذَرُ الْآخِرَةَ وَ يَرْجُوا رَحْمَةَ رَبِّهِ قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ ؛ »
أنّ محمّدا رسول اللّه
« وَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ »
أنّ محمّدا رسول اللّه و يزعمون أنّه ساحر كذّاب ؛ [ آيا چنين كسى بهتر است ] يا آن كسى كه او در طول شب [ خدا را ] در سجده و قيام اطاعت مىكند [ و ] از آخرت مىترسد و به رحمت پروردگارش اميد دارد ؟ بگو : آيا كسانى كه مىدانند محمد رسول خداوند است و كسانى كه نمىدانند محمد رسول خداست و مىپندارند ايشان ساحر دروغگويى است يكسانند ؟
إِنَّما يَتَذَكَّرُ أُولُوا الْأَلْبابِ ؛
« 4 » تنها خردمندانند كه پند مىپذيرند » . آنگاه امام عليه السّلام فرمود : « اى عمّار اين تأويل آيه است » . « 5 »
اين حديث بيان مىدارد زيادتهايى كه احيانا در خلال قرائات ائمه عليهم السّلام مىآيد ،
هامش
( 1 ) . ر . ك : فصل الخطاب ، ص 334 .
( 2 ) . الانسان 76 : 23 .
( 3 ) . الكافى ، ج 1 ، ص 435 .
( 4 ) . زمر 39 : 9 .
( 5 ) . الكافى ، ج 8 ، ص 205 - 204 ، شماره 246 .