جملگى برآنند كه در قرآن ، حتى به اندازهء يك حرف ، فزونى راه نيافته است » . « 1 »
5 . به دليل آيات فراوانى كه در قرآن به تصريح يا اشاره براى بزرگداشت اين خاندان نازل شده است ، امام باقر عليه السّلام فرمودند : « قرآن در چهار بخش نازل شده است : يك چهارم در حق ما ، يك چهارم دربارهء دشمنان ما ، يك چهارم فرائض و احكام و يك چهارم سنن و امثال ، و تكريمهاى قرآن از آن ماست » . « 2 »
در عبارت ديگر آمده است : « قرآن در سه بخش فرود آمده است : يك سوم در حق ما و دشمنان ما ، يك سوم دربارهء سنن و امثال و يك سوم در خصوص فرائض و احكام » ؛ « 3 » زيرا در اين روايات ، مقصود ، بيان انواع آيات قرآن بوده است نه تحديد دقيق آنها ؛ و بخش عظيمى از قرآن در شأن ولايت كه خود اهم و اساس فرائض است ، نازل شده و باقى آن احكام و سنن و حكمتها و امثال است . مطلبى كه آگاهان و انديشمندان بزرگ امّت را برانگيخته است تا باتوجّه نمودن به اين بخش مهم از قرآن و به كار گرفتن همتهاى بلند خويش ، كتابهاى باارزشى را در اين زمينه تأليف نمايند . از جمله ، محدّث بزرگ عبيد اللّه بن عبد اللّه معروف به حاكم حسكانى كه دايرة المعارف گرانسنگ خود را دربارهء فضايل اهل بيت و ثبت آيات كريمهاى كه در شأن ايشان رسيده ، نگاشته است .
او در تعريض به كسى كه در ناسزاگويى و بدگويى نسبت به پيشواى علويان در آن روز ، مردم را به گمراهى انداخت و با بسط اهانت خويش ، به كاستن قدر و منزلت پدران او نيز پرداخت و مدعى شد كه هيچيك از مفسران ، نزول سورهء « هل اتى » و نيز ديگر آيات قرآن را دربارهء على و اهل بيت او ندانسته است ، مىگويد : « من گستاخى او را زشت شمردم و تهمت او را بزرگ انگاشتم و بر خود لازم دانستم اين شبهه را از دوستان خود ( محدثان شيعه ) دفع نمايم . لذا به جمع و نگارش اين كتاب پرداختم . . . » . « 4 »
هامش
( 1 ) . البيان فى تفسير القرآن ، ص 252 .
( 2 ) . تفسير عياشى ، ج 1 ، ص 9 ، شمارهء 1 الكافى ، ج 2 ، ص 628 ، شمارهء 4 .
( 3 ) . تفسير عياشى ، ج 1 ، ص 9 ، شمارهء 3 . الكافى ، ج 2 ، ص 627 ، شمارهء 2 .
( 4 ) . مقدمهء شواهد التنزيل ، ص 14 .