محمدا و اهل بيته -
وَ ادْخُلِي جَنَّتِي ؛
« 1 » اى كسى كه - به محمد و اهل بيت او - آرامش يافتهاى و راضى - به ولايت - و خشنود - از ثواب - به سوى پروردگار خود بازگرد و در صف بندگان من - محمد و أهل بيت او - درآ و وارد بهشتم شو » .
لفظ « يعنى » در ذيل آيه ، گواهى مىدهد كه همهء اينها بهعنوان تفسير و توضيح آن است .
18 . عمار ساباطى روايت كرده است كه امام صادق عليه السّلام فرمود : خداوند در حق على عليه السّلام فرموده است :
« أَمَّنْ هُوَ قانِتٌ آناءَ اللَّيْلِ ساجِداً وَ قائِماً يَحْذَرُ الْآخِرَةَ وَ يَرْجُوا رَحْمَةَ رَبِّهِ قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ
- أنّ محمدا رسول اللّه -
وَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ
- أنّ محمدا رسول اللّه و أنّه ساحر كذّاب -
إِنَّما يَتَذَكَّرُ أُولُوا الْأَلْبابِ ؛
« 2 » [ آيا چنين كسى بهتر است ] يا آن كسى كه او در طول شب در سجده و قيام اطاعت [ خدا ] مىكند [ و ] از آخرت مىترسد و رحمت پروردگارش را اميد دارد ؟ بگو آيا كسانى كه مىدانند - كه محمد رسول خداست - و كسانى كه نمىدانند - كه محمد رسول خداست و او را ساحر كذاب مىدانند - يكسانند ؟ تنها خردمندانند كه پند پذيرند » . آنگاه امام فرمودند :
« اى عمّار اين ، تأويل آيه است » . « 3 » اين حديث شريف روشن مىسازد كه اضافاتى كه احيانا در لابهلاى قرائتهاى ائمه عليهم السّلام يافت مىشود ، تفسير يا تأويل آيات مربوط است و چنان نيست كه مدعيان تحريف پنداشتهاند .
19 . از ابن فضال روايت شده كه امام على بن موسى الرضا عليه السّلام فرمود : « فأنزل اللّه سكينته على رسوله و أيّده بجنود لم تروها ؛ « 4 » خداوند آرامشش را بر پيامبرش فرو فرستاد و او را با لشكريانى كه شما ايشان را نديديد يارى رساند » . اصل آيه چنين است :
« فَأَنْزَلَ اللَّهُ سَكِينَتَهُ عَلَيْهِ وَ أَيَّدَهُ بِجُنُودٍ لَمْ تَرَوْها » .
« 5 » امام عليه السّلام در اين روايت - بر فرض درستى سند آن - اسم ظاهر را جاى ضمير گذاشته است تا روشن سازد مراد از ضمير در واژهء « عليه » پيامبر است نه همراه او . دليل آن هم مرجع ضمير در عبارت
هامش
( 1 ) . فجر 89 : 30 - 27 . ر . ك : تفسير برهان ، ج 4 ، ص 461 .
( 2 ) . زمر 39 : 9 .
( 3 ) . الكافى ، ج 8 ، ص 204 و 205 ، شمارهء 246 .
( 4 ) . همان ، ص 378 . تفسير برهان ، ج 2 ، ص 128 ، شمارهء 13 .
( 5 ) . « پس خداوند سكينه و آرامش خويش را بر او فرو فرستاد و او را با لشكريان ناپيدا يارى رساند » . توبه 9 : 40 .