كتاب كشف المحجه اين كتاب را به او نسبت داده است . 2 . ابو على ، فضل بن حسن بن فضل طبرسى ( م 548 ) صاحب تفسير مجمع البيان . نويسندهء كتاب غوالى و محدث استرآبادى و نيز ابن ابى جمهور احسائى در كتاب مجلّى اين نظر را اختيار كردهاند . 3 . ابو نصر ، حسن بن فضل بن حسن صاحب كتاب مكارم الاخلاق فرزند امين الاسلام طبرسى صاحب تفسير مجمع البيان . 4 . ابو فضل ، على بن حسن بن فضل ، نوهء صاحب تفسير مجمع البيان . كتاب نثر اللئالى و كتاب مشكاة الانوار - كه آن را به منظور تكميل كتاب پدر خود مكارم الاخلاق نگاشته است - از اوست . 5 . ابو على ، محمد بن فضل طبرسى از شاگردان شيخ طوسى .
6 . ابو على ، حسن بن على بن محمد طبرسى معاصر خواجه نصير الدين طوسى .
اما دربارهء خود كتاب بايد دانست كه مطالب آن مرسل و بدون اسناد است و بيشتر آن آميختهاى است از روايات نقلى و استدلالهاى عقلى كه تنها مىتوان به خود استدلالها اعتماد كرد نه به اسناد آنها . به همين دليل ، علما از اعتماد به روايات اين كتاب منع نموده و به عقلانى بودن متون روايات توجه كردهاند نه نقلى بودن آنها ؛ و اين مسأله ، از منزلت كتاب - بهعنوان سند روايتى حوادث تاريخى پيشين - مىكاهد . شايد هم مؤلف از روى تعمد نام خود را در كتاب مخفى نگاه داشته است . او در سبب تأليف آن گفته است كه مىخواهد با ترغيب شيعيان ، آنان را به طريق مجادلهء پسنديده رهنمون گرداند ؛ بدين منظور انواع جدل را در زمينههاى مختلف دينى آورده و همه يا بعضى از آنها را براى ترويج اين راه به بزرگان نسبت داده است . او مىگويد : « اسناد بيشتر اخبارى را كه ياد كردهايم نياوردهايم ؛ يا به دليل وجود اجماع بر آن ، يا به علت موافقت آن با دليل عقلى و يا به دليل اشتهار آن در كتب سير و حديث » . بنابراين ، اين كتاب به كتابى كلامى شبيهتر است تا كتابى حديثى يا تاريخى ، و استدلال عقلى در آن ، بيشتر از نقل است . از جملهء اين جدلها ، استدلالهاى فراوانى است كه نويسنده براى جواب دادن به سؤالهاى ملحدى كه مىپنداشته قرآن دچار تناقض است آورده است .
او اين گفتگو را به امير مؤمنان ، على عليه السّلام نسبت داده است . حال آنكه احتمالا سؤالهايى فرضى است كه براى آگاه نمودن به چگونگى استدلال و مجادلهء احسن ،
صيانة القرآن من التحريف ( تحريف ناپذيرى قرآن ) ( فارسى ) — صفحة 226
مساهمون: الشيخ محمد هادي معرفة
ص٢٢٦