مذمت ياد نكردهاند و تنها چيزىكه دربارهء او در دست است اين است كه او از نوادگان حمزه فرزند امام موسى بن جعفر عليه السّلام است . او از علويان بوده و ممكن است از شاگردان على بن ابراهيم قمى بوده باشد ؛ پس همانگونه كه هويت شخص نخست و نسب او مجهول است ابو الفضل عباس علوى نيز در كتب رجال ناشناخته مانده است . بنابراين اسناد اين تفسير ، بريده يا اصطلاحا مجهول است ، و چنين تأليفى نزد ارباب حديث از درجهء اعتبار ساقط است .
6 . الاستغاثه تأليف على بن احمد كوفى ( م 352 ) ؛ نجاشى مىگويد : « او خود مدعى بود كه از آل ابو طالب است . در آخر عمر به غلوّ گراييد و مذهب او فاسد گشت . او كتب فراوانى نگاشت امّا بيشتر آنها كممايه و بىارج است . چنان كه شيخ آورده ، اين كتاب ( الاستغاثه ) جزو اين دسته است . شيخ مىگويد : او امامى و در مسير صواب بوده است و كتابهاى خوبى از جمله كتب اوصياء و فقه به سبك كتاب مزنى را نگاشت ؛ امّا در پايان به انحراف و تخليط دچار گشت و مذهب پنج تن را رواج داد و كتابى در غلو و تخليط تأليف كرد . نبشتارى نيز در اين زمينه دارد » .
ابن غضائرى مىگويد : « دروغگو ، غلوكننده و بدعتگزار بوده است . كتابهاى زيادى از او ديدم كه شايستهء توجه نيست » .
علامه مىگويد : « معناى تخميس نزد غلاة اين است كه سلمان فارسى و مقداد و عمار و ابو ذر و عمرو بن اميه ضمرى از طرف خداوند زمامدار مصالح جهان شدهاند » . استاد ارجمند ، آيت اللّه خويى مىگويد : « طريق شيخ به او ، مجهول است » . « 1 »
7 . احتجاج نوشته طبرسى ؛ قبلا ياد كرديم كه اين كتاب با اين نام به طبرسى ( طبرس در واقع معرّب تفرش است ) منسوب است . « 2 » اما اين طبرسى كيست ؟ سيد محمد بحر العلوم در مقدمهء اين كتاب شش تن از شخصيتهاى معروف را نام مىبرد كه محتمل است اين كتاب منسوب به آنان باشد :
1 . ابو منصور ، احمد بن على بن ابى طالب طبرسى ( م 620 ) . سيد ابن طاووس در
هامش
( 1 ) . معجم رجال الحديث ، ج 11 ، ص 247 - 246 .
( 2 ) . ر . ك : حاشيهء تصحيح الاعتقاد ، ص 126 .