تحريف ندارد . اما درباره ساقط شدن نام على عليه السّلام از آيات بلاغ و كمال ( مائده : 3 و 67 ) ؛ عياشى در تفسير خود از امام صادق عليه السّلام چنين نقل كرده است : « جبرئيل روز جمعه در عرفات نزد پيامبر صلّى اللّه عليه و آله آمد و به دو گفت : اى محمد خداى بر تو سلام رساند و مىفرمايد : به امّت خود بگو :
« الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ -
بولاية علي بن أبى طالب -
وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَ رَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلامَ دِيناً »
« 1 »
به زعم جزايرى ، اين تفسير ، بايد جزو آيه باشد تا آيه كامل گردد . كلينى روايت كرده است كه امام باقر عليه السّلام در حديث فرائض فرمود : « آيهء ولايت ، زمانى نازل شد كه جبرئيل در روز جمعه در عرفات بر پيامبر صلّى اللّه عليه و آله فرود آمد [ و چنين برخواند ] :
« الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي » ؛
كمال دين با ولايت على بن ابى طالب تحقق يافت » . « 2 » امام عليه السّلام در اين روايت تصريح كرده كه كمال در آيه ، با ابلاغ ولايت امر براى امير مؤمنان عليه السّلام حاصل شده است ؛ بنابراين به موجب اين روايت ، ولايت امام عليه السّلام تفسير آيه است .
حاكم حسكانى روايت كرده كه امام باقر عليه السّلام در حديث فرائض چنين فرموده است : « آنگاه جبرئيل فرود آمد و گفت : خداوند تو را فرمان داده است كه ولى و پيشواى امت را به ايشان نشان دهى ؛ همانگونه كه نماز و روزه و حج را بر ايشان ابلاغ نمودى ؛ تا در تمامى اينها حجت بر ايشان تمام گردد . پيامبر صلّى اللّه عليه و آله فرمود : قوم من به دوران جاهليت نزديك و در بين ايشان رقابت و افتخار شايع است ؛ هيچكس از ايشان نيست مگر آنكه ولىّ بر او ناگوار است و من بيمناكم . به دنبال آن ، خداوند اين آيه را نازل كرد :
« يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ وَ إِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَهُ وَ اللَّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ ؛
« 3 » اى پيامبر آنچه از سوى پروردگارت بر تو نازل شد ابلاغ كن و اگر چنين نكنى ، رسالت او را ابلاغ نكردهاى [ يعنى رسالت او را بهطور كامل ابلاغ نكردهاى ] و خداى تو را از گزند مردم نگاهبانى مىكند » . « 4 » امام عليه السّلام در ميان آيه ، گفتارى از خود آورده و با آن گفتار ، آيه را تفسير كرده است . مرحوم جزايرى پنداشته كه طبق اخبار فراوان آيهء تبليغ چنين نازل شده است :
« يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ
هامش
( 1 ) . تفسير عياشى ، ج 1 ، ص 293 ، شمارهء 21 .
( 2 ) . بحرانى ، تفسير برهان ، ج 1 ، ص 488 ، شمارهء 1 .
( 3 ) . مائده 5 : 67 .
( 4 ) . شواهد التنزيل ، ج 1 ، ص 191 .