نظر مىگذرانيم .
عهد قديم
عهد قديم عبارت است از مجموعهاى كه شمار آنها به 39 كتاب مىرسد و تاريخ كتابت آنها به حد فاصل بين قرن دهم تا پايان قرن دوم پيش از ميلاد مربوط است ؛ يعنى حدود پنج قرن پس از وفات حضرت موسى عليه السّلام . « 1 »
دكتر بوكاى مىگويد : « مجموعه عهد قديم در خلال 9 قرن و براساس تدوين نقلهاى شايع نوشته شده است و پايه تدوين اسفار پنجگانه منسوب به موسى عليه السّلام - در حوالى قرن دهم پيش از ميلاد - گذارده شده است . سپس بخشى از الهيات و روايات كاهنان در دورههاى بعدى بدان افزوده شده است . طى قرنهاى بعدى نيز كتب ديگرى بدان افزوده شد . در سال 538 قبل از ميلاد به كوشش كورش كبير كه از اسارت بابليان رهايى يافتند كاهنان بنى اسرائيل به نگارش بخشى از كتب مجموعه كتاب مقدس اقدام نمودند . كتابهاى حجى و زكريا و اشعياى سوم و دانيال و غيره از آن جملهاند . در قرن سوم قبل از ميلاد دو كتاب تاريخ و كتاب عزرا و نحميا و در قرن دوم نيز اكله زياستيك نگاشته شد . تاريخ نگارش كتاب امثال سليمان و دو كتاب مكابيون نيز يك قرن قبل از ميلاد بوده است . - آنگاه مىافزايد : - چنين است كه مىبينم عهد قديم بهعنوان يك اثر ادبى قوم يهود تجلى نموده است ؛ كتابى كه تاريخ حيات آنان را از روز نخست تا زمان پديدار شدن عيسى عليه السّلام دربرداشته و بين قرن دهم تا قرن اول پيش از ميلاد تكميل يافته است . - سپس مىگويد : - اين ديدگاه ، منحصر به من نيست ؛ بلكه برگرفتهاى است از مقاله ژ . ب . ساندروز كه در دايرة المعارف عمومى آمده است » . « 2 »
استاد فريد وجدى در مقاله خود آورده است : « ناقدان تاريخ مىگويند : موسى عليه السّلام در سال 1571 قبل از ميلاد متولد شده و به سال 1451 ، در بالاى كوه ينبو در تيه وفات يافته است ؛ بنابراين عمر وى 120 سال بوده است . - آنگاه از دايرة المعارف
هامش
( 1 ) . وفات وى در سال 1451 قبل از ميلاد بوده است .
( 2 ) . ر . ك : عهدين ، قرآن و علم ، ترجمه دكتر حسين حبيبى ، ص 28 - 25 .