تخطي إلى المحتوى الرئيسي

بيان در علوم و مسائل كلى قرآن ( فارسى ) — صفحة 537

مساهمون:

ص٥٣٧

( 12 ) نسخ در آيهء حليت زنان

« أُحِلَّ لَكُم مَا وَرَاءَ ذلِكُمْ » . ( 4 / 24 ) « بجز اين‌ها زنان ديگر بر شما حلال گرديده‌اند . » مىگويند : اين آيه بوسيلهء سنت و گفتار پيامبر ( صلى الله عليه و آله و سلم ) نسخ شده است زيرا احاديث فراوانى وجود دارد كه به حرام بودن گروه ديگرى از زنان كه در آيه از آنان اسمى برده نشده است ، دلالت مىكند . مؤلف : بايد توجه داشته باشيد كه ثبوت اين ادعا و وجود نسخ در اين آيه منوط بر اين است كه خاص متأخر را نسبت به عام متقدم ناسخ بدانيم نه « مخصِّص » والّا اين آيه جزء آيات تخصيص‌يافته و تبصره‌خورده ، محسوب مىشود نه از آيات نسخ شده . ولى نظر ما در اين قاعده اين است كه « خاصّ » مىتواند در « عام » و قانون كلى تخصيص و استثنا به وجود بياورد نه نسخ ، خواه از نظر زمان صدور ، متقدم باشد يا متأخر . به عبارت ديگر ؛ « خاص » مىتواند مخصِّص عام باشد ، نه ناسخ آن و از اين جهت است كه مىبينيم علما در تخصيص عام به خبر واحدى كه شرائط حجيت و