2 - نسخ با گفتار پيامبر
گروه ديگرى مىگويند كه آيه وصيت با گفتار پيامبر ( صلى الله عليه و آله و سلم ) نسخ شده است كه فرمود : « وصيتى براى وارث نيست « 1 » » .
ولى به نظر ما ، اين گفتار هم از چند جهت مردود و غيرقابل قبول است و آيه وصيت از اين طريق نيز نسخ نشده است ، زيرا :
1 - صحت اين روايت ثابت نگرديده است ، به طورى كه بخارى و مسلم اين روايت را قبول نكردهاند و صاحب تفسير « المنار » هم در سند آن اشكال و ايراد دارد . « 2 »
2 - اين روايت ، با روايات فراوانى كه ائمه اهل بيت ( عليهم السلام ) نقل شده ، مخالف است ، زيرا از آن روايتها چنين استفاده مىشود كه وصيت كردن براى وارث صحيح است ، چنان كه محمّد بن مسلم از امام باقر ( عليه السلم ) نقل مىكند كه از آن حضرت حكم وصيت كردن براى وارث را سؤال نمودم ، فرمود : جايز است ، سپس اين آيه را خواند :
« إِن تَرَكَ خَيْراً الْوَصِيَّهءُ لِلْوَالِدَيْنِ وَ الْأَقْرَبِينَ » . ( سورهء بقره / 180 )
و روايات زياد ديگرى نيز در اين زمينه نقل گرديده است . « 3 »
3 - اين روايت خبر واحدى بيش نيست و نسخ شدن آيات قرآن با خبر واحد به اجماع تمام مسلمانان جايز و صحيح نمىباشد .
4 - اگر اين روايت را صحيح بدانيم و از خبر واحد بودنش هم صرف نظر كنيم و با روايات ديگر نيز معارض نباشد ، باز هم صلاحيت ندارد كه نسبت به آيه مورد بحث ناسخ باشد ، زيرا مدلول و مفهوم اين روايت با مفهوم آيه منافات ندارد تا مجبور شويم كه اين روايت را ناسخ آن آيه قرار دهيم .
هامش
( 1 ) . ناسخ و منسوخ ، نحاس 20
( 2 ) . سورهء 2 / 138
( 3 ) . وافى 13 / 17 .