مىپردازند و اگر بخواهند نصف ديه مرد را مىگيرند و به آن اكتفا مىكنند . « 1 »
4 - اولًا : روايت اول به طور مرسل و با حذف راويان سند نقل گرديده است ، زيرا ابن مسيب دويست سال پس از خلافت عمر متولد شده « 2 » و اصلًا او را نديده بود تا بدون واسطه از وى روايت نقل كند .
وثانياً : اين روايت چگونگى عمل « عمر » را بيان مىكند و عمل وى خود به خود حجيّت و مدركيت ندارد و روايت دوم نيز ضعيف و مرسل است و اما روايت سوم ، بر فرض صحيح بودن ، مطلق است و قابليت اين را دارد كه با تأديه نصف ديه ، مقيد شود .
نتيجهء مباحث گذشته اينكه : نسخ در آيهء « يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِصَاصُ . . . » ( 2 / 178 ) ثابت نشده است و ادعاى نسخ در اين آيه با فتواى عدهاى از فقها به وجود آمده است ، ولى با گفتار اين و آن نمىتوان از حكم خدا دست برداشت . بسى جاى تعجب است كه يك عده با اينكه خودشان ادعاى اجماع دارند كه قرآن با خبر واحد نسخ نمىشود ، چگونه بر خلاف قرآن فتوا مىدهند .
هامش
( 1 ) . احكام القرآن ، جصاص 1 / 120
( 2 ) . تهذيب التهذيب 4 / 86 .