« وَعَدَ اللّهُ الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِنَاتِ جَنَّاتٍ تَجْرِى مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا وَ مَسَاكِنَ طَيِّبَهءً فِى جَنَّاتِ عَدْنٍ وَ رِضْوَانٌ مِنَ اللّهِ أَكْبَرُ ذلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ » . ( سورهء توبه / 73 )
« خداوند به مردان و زنان باايمان باغهاى بهشتى را وعده داده است كه نهرها از زير درختانش جارى است و در آن جا هميشگى خواهند ماند و مسكنهاى پاكيزهاى در بهشتهاى جاودان [ نصيب آنها ساخته ] و [ خشنودى ] و رضاى خدا [ از همهء آنها ] برتر است و پيروزى بزرگ همين است . »
غضب : به معناى سخط و مقابل آن ، رحمت است و منظور از « مغضوب عليهم » مطلق كفار نيست بلكه افرادى هستند كه در كفر غوطهور بوده و در برابر حق ، عناد و لجاجت مىورزند و آيات خدا را به باد استهزاء مىگيرند .
« . . . وَ لكِن مَّن شَرَحَ بِالْكُفْرِ صَدْراً فَعَلَيْهِمْ غَضَبٌ مِنَ اللَّهِ وَ لَهُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ » . ( سورهء نحل / 106 )
« و آنها كه سينهء خود را براى پذيرش كفر گشودهاند ، غضب خدا بر آنهاست و عذاب عظيمى در انتظارشان . »
ضلال : به معناى گمراهى است و مقابل آن هدايت است و افراد گمراه كسانى هستند كه راه غير مستقيم و غير هدايت را در پيش گرفتهاند و اين راه منحرف ، آنان را به هلاكت ابدى و عذاب دائمى كشانده است .
ولى اين افراد ضال و گمراه در شدت كفر و بىدينى از گروه قبلى كه همان « مغضوب عليهم » و خشمزدگانند ، پايينترند زيرا آنان گرچه در اثر سستى و عدم تحقيق و مجاهدت در راه خدا ، راه راست و مستقيم را گم كردهو به ضلالت افتادهاند ولى به هر حال اگر حق بر آنان روشن مىگرديد ، به مقام عناد و لجاجت برنمىآمدند . اما گروه « مغضوب عليهم » و خشم زدگانند در برابر حق عنود و لجوجند گرچه براى آنان حق ، آفتابى و روشن گردد .
بيان در علوم و مسائل كلى قرآن ( فارسى ) — صفحة 826
مساهمون: السيد الخوئي
ص٨٢٦