بدون تفاوت ، فاسد و شرك آميز است ، ولى متأسفانه گروهى به اين عقايد فاسد مبتلا شدهاند و معتقدند كه ما بين خالق و مخلوق حجاب و فاصله وجود دارد ، دعا و نداى خلق به خالقش نمىرسد و ارتباط مستقيم با خدا براى او امكانپذير نيست . در اين ديدگاه ، انسان خود را در ارتباط با خدا ، به خدايان و وسائط واهى نيازمند مىبيند و آنها را مىپرستد تا او را به خدايش نزديك و مرتبط سازد .
طرفداران اين عقيده و پندار ، تشكيلات الهى را مانند تشكيلات سلاطين و دار و دستهء آنها مىپندارند كه چون سلاطين از رعايا و افراد ملت خويش دورند و دست آنان به او نمىرسد ، اين است كه مردم به ناچار خود را به وسائط و روابطى محتاج مىدانند و آنها را مىپرستند كه در حل مشكلات و رفع نيازهاى آنان در ميان آنان و سلاطينشان وساطت كنند .
خداوند سبحان هر دو عقيده و ديدگاه را يعنى هم اعتقاد به تعدد خالق و هم اعتقاد به وسائط را در اين آيهء شريفه و آيات ديگر قرآن مجيد محكوم كرده و آنها را باطل و بىاساس معرفى نموده است :
1 - اما عقيدهء اول : خداوند در مقابل ابطال اين عقيده كه همان تعدد خدايان است ، چنين مىفرمايد :
1 - « لَوْ كَانَ فِيهِمَا آلِهَهءٌ إِلَّا اللَّهُ لَفَسَدَتَا فَسُبْحَانَ اللَّهِ رَبِّ الْعَرْشِ عَمَّا يَصِفُونَ » . ( سورهء انبياء / 22 )
2 - « مَا اتَّخَذَ اللَّهُ مِن وَلَدٍ وَ مَا كَانَ مَعَهُ مِنْ إِلهٍ إِذاً لَّذَهَبَ كُلُّ إِلهٍ بِمَا خَلَقَ وَ لَعَلَا بَعْضُهُمْ عَلَى بَعْضٍ سُبْحَانَ اللَّهِ عَمَّا يَصِفُونَ » . ( سورهء مؤمنون / 91 )
1 - « اگر در آسمان و زمين جز [ الله ] خدايان ديگرى بود ، فساد در آنها ايجاد مىشد . »
2 - « و معبود ديگرى با او نيست كه اگر چنين مىشد ، هر يك از خدايان مخلوقات خود را تدبير و اداره مىكردند و بعضى بر بعض ديگر برترى مىجستند . خداوند پاك و منزه است از آنچه [ مشركين ] توصيف مىكنند . »
بيان در علوم و مسائل كلى قرآن ( فارسى ) — صفحة 787
مساهمون: السيد الخوئي
ص٧٨٧