« أَفَلَا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ وَ لَوْ كَانَ مِنْ عِندِ غَيْرِ اللّهِ لَوَجَدُوا فِيهِ اخْتِلَافاً كَثِيراً » . ( سورهء نساء / 82 )
« آيا در قرآن دقت و تدبر نمىكنند كه اگر از سوى غير خدا بود اختلاف فراوانى در آن مىيافتند . »
ولى چون عدهء زيادى از علماى تفسير و غير تفسير در معانى آيات دقيقاً تأمل نكردهاند و در نتيجه چنين پنداشتهاند كه در ميان بخشى از آيات قرآن تعارض و اختلاف وجود دارد و در اين چنين پندار و اشتباهى ، آيهء متأخر را ناسخ بر آيهء متقدم دانستهاند تا از اين طريق منافات و تضاد خيالى را در ميان اينگونه آيات حل كنند تا آن جا كه بعضى از علما دامنه اين تضاد و تنافى را آن چنان توسعه دادهاند كه حتى در ميان دو آيهء عام و خاص و يا مطلق و مقيد كه در واقع يكى مبين و مفسر آن ديگرى است و هيچ اختلافى در ميانشان نيست ، اختلاف و تنافى احساس نموده و در همهء اين موارد ملتزم به نسخ شدهاند .
البته اين عقيده در اثر عدم تدبر دقيق در معناى لغوى كلمهء « نسخ » و يا از روى مسامحه و اشتباه در استعمال آن ، ناشى گرديده است .
بنابراين ، بر ما لازم است كه اينگونه آيات را مورد بحث و بررسى قرار دهيم و اين گنجينههاى احكام را از صورت ركود و تعطيلى كه طرفداران نسخ به وجود آوردهاند ، درآورده و در مسير استدلال و استنباط احكام شرع به جريان بيندازيم .
بررسى آيات ناسخ و منسوخ
تا اينجا مباحث مختلف نسخ به پايان رسيد و به يارى خدا در فصول آينده به مسئلهء نسخ در آيات قرآن مىپردازيم و تك تك آياتى را كه وجود نسخ در آنها ادعا گرديده است ، مورد بحث و بررسى قرار مىدهيم و از ميان آنها تنها آياتى را پيش مىكشيم كه اثبات عدم نسخ در آنها يك نوع غموض و پيچيدگى داشته و به دقت و