5 . « وَ مَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا رَحْمَهءً لِلْعَالَمِينَ » . ( سورهء انبياء / 107 )
6 . « وَ إِنَّهُ لَهُدىً وَ رَحْمَهءٌ لِّلْمُؤْمِنِينَ » . ( سورهء نمل / 77 )
1 . « اين ( قرآن ) وسيله بينايى از طرف پروردگارتان و مايه هدايت و رحمت است براى جمعيتى كه ايمان مىآورند . »
2 . « و درمانى است براى دردهايى كه در سينهها است ( درمان بيمارىهاى روحى شما ) و هدايت و رحمت است براى مؤمنان . »
3 . « و ما اين كتاب را بر تو نازل كرديم كه بيانگر همه چيز و مايه هدايت و رحمت و بشارت براى مسلمانان باشد . »
4 . « و از قرآن ، آنچه شفا و رحمت است براى مؤمنان نازل مىكنيم و ستمگران را جز خسران و زيان نمىافزايد . »
5 . « ما تو را ( اى پيامبر ! ) جز براى رحمت جهانيان نفرستاديم . »
6 . « و اين قرآن براستى مايه هدايت و رحمت است براى مؤمنان . »
ذكر رحيم بعد از رحمان نكتهاى دارد
در صفحات پيش گفتيم كه هيئت « فعيل » از هر ريشه و كلمهاى آمده باشد ، دلالت دارد كه مفهوم اصلى و مصدرى آن از حالات عريزى غرايز و يا صفات دائمى و غير قابل انفكاك ذات است ، مانند : شريف و بخيل كه دلالت دارند بر اينكه شرافت و بخالت از صفات دائمى و لوازم ذات مرد شريف و بخيلند .
با اين بيان علت تأخير كلمهء « رحيم » - كه بر شكل « فعيل » ساخته شده است - از كلمه رحمان ، روشن و معلوم مىشود زيرا هيئت « رحمان » گرچه بر وسعت و عموميت رحمت دلالت دارد ، ولى دلالت نمىكند كه اين صفت از لوازم ذات است اين است كه پس از ذكر رحمان ، رحيم آورده شده است تا بدين معنى نيز دلالت و اشاره شده باشد و هر دو هدف در اين آيه كوتاه تأمين گردد كه خداوند ، هم رحمان است ، يعنى رحمت او به همه چيز وسعت و احاطه دارد و هم رحيم است يعنى
بيان در علوم و مسائل كلى قرآن ( فارسى ) — صفحة 752
مساهمون: السيد الخوئي
ص٧٥٢