2 - نسخ در تلاوت و حكم
عدهاى مىگويند : آياتى در قرآن وجود داشت كه با آيات و يا عوامل ديگر ، حكم آنها نسخ شده است و در ميان مسلمانان مورد عمل نمىباشد و هم تلاوت آنها نسخ شده و از قرآن ساقط گرديده و خوانده نمىشود .
طرفداران اين نظريه به روايت دهم كه در بخش تحريف در قسمت نسخ تلاوت ، از عايشه نقل گرديده است ، استدلال مىكنند .
ولى همان ايراد و اشكالى كه به نسخ در تلاوت يعنى به قسم اول نسخ وارد بود ، به اين قسم نيز وارد است و روايت عايشه خبر واحدى بيش نيست و خبر واحدى نيز تأثير و اعتبارى در مسئل قرآنى ندارد و قرآن بودن يا نبودن چيزى با خبر واحد ثابت نمىشود .
3 - نسخ در حكم ، نه در تلاوت
مشهورترين و بحثانگيزترين نسخ در قرآن اين است كه آيهاى از آيات قرآن نسخ شود و مفهوم آن در ميان مسلمانان واجب العمل نباشد و يا اصلًا عمل نمودن به مفهوم آن جايز نباشد ، ولى از نظر تلاوت در قرآن ضبط شده باشد و مانند ساير آيات قرآن ، تلاوت شود .
اكثر دانشمندان و مفسرين اين نوع نسخ را مىپذيرند و بعضى از علما كتابهاى مستقلى در اين باره نگاشته ، آيات ناسخ و منسوخ را در كتابهايشان آوردهاند ، مانند دانشمند معروف « ابو جعفر نحاس » و « حافظ مظفر فارسى » و بعضى محققين نيز با نظر مشهور مخالفت نموده ، وجود آيات منسوخ را در قرآن كلًا انكار مىكنند و مىگويند : اصلًا آيهاى از قرآن نسخ نگرديده است .
ولى بايد به اين نكته توجه نمود كه در وقوع نسخ و وجود آيهء منسوخ در قرآن در بين علما اختلاف وجود دارد ، ولى در اصل امكان نسخ و همچنين در وجود
بيان در علوم و مسائل كلى قرآن ( فارسى ) — صفحة 485
مساهمون: السيد الخوئي
ص٤٨٥