مؤمنين دارد ، « 1 » ولى بايد اين روايات را تأويل نمود يا به كنار گذاشت زيرا ظاهر آنها با كتاب خدا مخالفت دارد ، چون كلمه رحيم در قرآن بدون اينكه به مؤمنين و يا به آخرت اختصاص داشته باشد ، استعمال شده است كه اينك نمونههايى از آنها :
1 - « فَمَن تَبِعَنِى فَإِنَّهُ مِنِّى وَ مَنْ عَصَانِى فَإِنَّكَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ » . ( سورهء ابراهيم / 36 )
2 - « نَبِّئْ عِبَادِى أَنِّى أَنَا الْغَفُورُ الرَّحِيمُ » . ( سورهء حجر / 49 )
3 - « إِنَّ اللَّهَ بِالنَّاسِ لَرَؤُوفٌ رَّحِيمٌ » . ( سورهء حج / 65 )
4 - « رَبُّكُمُ الَّذِى يُزْجِى لَكُمُ الْفُلْكَ فِى الْبَحْرِ لِتَبْتَغُوا مِن فَضْلِهِ إِنَّهُ كَانَ بِكُمْ رَحِيماً » . ( سورهء اسراء / 66 )
5 - « لِّيَجْزِىَ اللَّهُ الصَّادِقِينَ بِصِدْقِهِمْ وَ يُعَذِّبَ الْمُنَافِقِينَ إِن شَاءَ أَوْ يَتُوبَ عَلَيْهِمْ إِنَّ اللَّه كَانَ غَفُوراً رَّحِيماً » . ( احزاب / 24 )
1 - « هر كس از من پيروى كند ، از من است و هر كس از من نافرمانى كند ، پس تو بخشنده و مهربانى » .
2 - « بندگانم را آگاه كن كه من بخشندهء مهربانم ! » .
3 - « خداوند نسبت به مردم رحيم و مهربان است » .
4 - « پروردگارتان كسى است كه كشتى را در دريا براى شما به حركت در مىآورد تا از نعمت او بهرهمند شويد . او نسبت به شما مهربان است » .
5 - « اگر بخواهد منافقان را عذاب مىكند و يا اگر توبه كنند ، توبهشان را مىپذيرد كه خداوند بخشايشگر و مهربان است » . مىبينيم در اين آيات و ديگر آياتى كه در اين جا نيامده است ، كلمهء « رحيم » در معناى عمومى به كار رفته است كه خداوند بر همه كس از مؤمن و منافق و بر هر انسانى در هر دو جهان رحيم و مهربان است .
هامش
( 1 ) . تفسير طبرى 1 / 43 ، تفسير برهان 1 / 28 .