آن جا كه بدا راه ندارد
از همهء آنچه كه در اين جا آورديم چنين به دست مىآيد : علوم و تقديرات حتمى خداوند كه گاهى « لوح محفوظ » و گاهى « ام الكتاب » و يا « علم مخزون » ناميده مىشود و در علم خدا همانطور كه واقع خواهد شد ، حاضر است و قابل تغيير و بدا بردار نيست ، زيرا خداوند از نخستين روز به تمام اشياء و پديدهها و هستىهاى جهان هستى آگاه و دانا است و در تمام جهان هستى حتى ذره بسيار ريز و بىنهايت كوچك نيز از دايرهء علم و احاطهء او به دور و بيرون نيست .
آيا در چنين علم و احاطه و در چنين آگاهى وسيع و همه جانبه بدا و تغيير امكان خواهد داشت ؟ ! نه هرگز بلكه خداوند هر چيزى را هرطور كه مىداند ، همانطور و با همان شرايط و خصوصيات واقع خواهد شد و در اين باره روايات زيادى آمده است كه اينك نمونهء چندى از آنها را در اين جا مىآوريم :
1 - مرحوم صدوق ( رحمه الله عليه ) در كتاب « اكمال الدين » از ابو بصير و سماعهء چنين آورده است كه امام صادق ( عليه السلام ) مىفرمايد : دورى كنيد از كسى كه به خدا نسبت جهل دهد و چنين پندارد كه خداوند چيزى را كه ديروز نمىدانست ، امروز در اثر بدا براى وى آشكار