( 24 ) نسخ در آيهء تهديد
« إِلَّا تَنْفِرُوا يُعَذِّبْكُمْ عَذَاباً أَلِيماً » . ( سورهء توبه / 39 )
« اگر به سوى جنگ حركت نكنيد [ خداوند ] شما را عذاب دردناكى مىكند . »
از ابن عباس ، حسن و عكرمه نقل شده ، اين آيه با آيه ذيل نسخ شده است . « 1 »
« وَمَا كَانَ الْمُؤْمِنُونَ لِيَنْفِرُوا كَافَّهءً . . . » . ( سورهء توبه / 122 )
« مؤمنين نبايد همگى به سوى جنگ حركت كنند . »
طرفداران نسخ مىگويند : در آيه اوّل به همه مسلمانان فرمان حركت به جنگ صادر گرديده ، ولى در آيه دوم اين فرمان عمومى برداشته شده است .
نظر ما : عقيده به وقوع نسخ در اين آيه مبتنى بر اين است كه مفهوم آيهء اوّل اين باشد كه حركت به جنگ ابتدا به عموم مسلمانان واجب بوده است ، در اين صورت امكان دارد كه اين حكم با آيه دوم نسخ شده و تنها به يك عده اختصاص پيدا كرده است در صورتى كه با مطالعه در آيات قبلى كاملًا روشن مىشود كه حركت به سوى
هامش
( 1 ) . الناسخ و المنسوخ ، نحاس 169 ، و قرطبى در تفسير خود 8 / 142 اين نظريه را به ضحاك نيز نسبت داده است .