پاسخ يك اشكال
عدهاى مىگويند منظور از حق در آيه همان زكات است و « ى وْمَ حَصادِهِ » كه در آيه آمده است ، وقت واجب شدن اين حق را بيان مىكند نه وقت پرداختن آن را زيرا وقت پرداختنش بعد از درو كردن ، خرمن كردن و پيمانه نمودن مىباشد با اين توضيح ، « ى وْمَ حَصادِهِ » نمىتواند گواه اين باشد كه منظور از حق حتماً زكات نيست .
در پاسخ آنان مىگوييم : قرائن نشان مىدهد كه « ى وْمَ حَصادِهِ » وقت پرداختن حق است ، نه وقت تعلق و وجوب آن ، زيرا :
1 . قيد زمانى به معناى فعل تعلق مىگيرد نه به حكمى كه از آن استفاده مىشود ، مثلًا اگر بگويند « روز جمعه به زيد احترام بكن » در اين جمله ، روز جمعه قيد و زمان است براى انجام دادن احترام و گرامى داشتن نه براى حكم و وجوب آن . همين طور كلمه « ى وْمَ حَصادِهِ » در آيه ، قيد زمان است براى پرداختن حق نه براى وجوب آن .
2 . زكات در موقع درو كردن واجب نمىشود تا با آيه مورد بحث تطبيق كند بلكه از روزى كه حبوبات منعقد مىگردند و دانه مىبندند و اسم جو و گندم به آن صدق مىكند ، حق زكات تعلق مىگيرد ، بنابراين ذكر كردن « هنگام درو » در آيه شريفه ، دليل روشنى است بر اينكه اين حق غير از حق زكات واجب است .
3 - گواه ديگر بر اينكه منظور از اين حق زكات نمىباشد ، اين است كه خداوند متعال در اين آيه از اسراف نهى نموده است و نهى از اسراف با زكات واجب كه داراى حد و اندازه معينى است ، تناسب ندارد .
حالا كه روشن شد منظور از حق در اين آيه غير از زكات ، حق ديگرى است .
آيهاى كه حكم زكات در آن آمده است با اين آيه شريفه ارتباطى ندارد و نمىتواند آن را نسخ كند .
بيان در علوم و مسائل كلى قرآن ( فارسى ) — صفحة 596
مساهمون: السيد الخوئي
ص٥٩٦