نمىآيد و اين احكام و خصوصيات از آيات ديگر و روايات استفاده مىشود .
بنابر آنچه گفتيم ، در اين آيه ، وراث به طوراجمال جمع گرديده و به همه آنها اشاره شده است كه فرزندان از پدر و مادر ، خويشاوندان نزديك از يكديگر و همپيمانها از هم ديگر ارث مىبرند ولى آيا اين توارث در سطح هم انجام مىگيرد يا با درجهبندى ؟ اين قسمت در اين آيه مطرح نگرديده است و بايد آن را در آيات و روايات ديگر جستجو كرد .
بيان مطلب اينكه
سبب ارث گاهى رحم و قرابت خواهد بود ، مانند پدر و مادر و فرزندان و خويشاوندان كه با آيين خاصى از همديگر ارث مىبرند و گاهى عقد و پيمان موجب ارث مىباشد ، اين پيمان هم به چهار وسيله به وجود مىآيد و در تمام اين مراحل چهارگانه موجب ارث مىگردد :
1 - يكى از پيمانها ، پيمان عقد ازدواج است كه زن و شوهر در اثر پيمان ازدواج از يكديگر ارث مىبرند .
2 - گاهى اين پيمان به وسيلهء بيعت و تبعيت محقق مىگردد و « پيمان ولايت و يا ولاء امامت » ناميده مىشود ، مانند ولايت پيامبر و ائمه طاهرين ( عليهم السلام ) كه در اثر همان پيمان ولايت در پارهاى موارد از تابعان و پيروانشان ارث مىبرند و ثبوت چنين ولايتى براى پيامبر در ميان مسلمانان مورد اتفاق است و حكم اينگونه پيمان در قسمتى از روايات خود اهل سنت نيز وارد گرديده است كه رسول خدا ( صلى الله عليه و آله و سلم ) فرمود « انا وارث من لا وارث له » : من وارث آنم كه وارث ندارد . « 1 »
باز در ثوت چنين ولايت و پيمانى براى اوصيا و خلفاى اسلام ، جاى اشكال
هامش
( 1 ) . اين حديث را احمد و ابوداوود و ابن ماجه نقل نمودهاند . المنتقى 2 / 462