گروه ديگرى از مفسرين همان جمله « والذين عقدت . . . » را به اول آيه عطف كرده و با آن مرتبط ساختهاند و كلمهء « نصيب » را هم به « ارث » تفسير كردهاند ولى خود اين افراد در معناى « عقد يمين » كه در اين آيه به كار رفته است ، اختلاف دارند : عدهاى مىگويند ، منظور از آن عقد و پيمان برادرى و هر پيمان ديگرى است كه در دوران جاهليت معمول بود و طرفين پيمان از همديگر ارث مىبردند ، اسلام نيز همان قانون را در اين آيه تأييد نمود و آن را به رسميت شناخت تا اينكه آيه « ارث » نازل گرديد و اين قانون را نسخ نمود و گفت :
« وأُولُوا الْأَرْحَامِ بَعْضُهُمْ أَوْلَى بِبَعْضٍ فِى كِتَابِ اللّهِ » . ( 8 / 75 )
« و خويشاوندان نسبت به يكديگر [ در احكامى كه خدا مقرر داشته ] از ديگران سزاوارترند »
در اين آيهء شريفه ، « ارث » با درجهبندى خاصى به خويشاوندان اختصاص يافته و پيمان برادرى و امثال آن كه در آيه مورد بحث ، عامل « ارث » شمرده شده در اين آيه از سيستم ارث خارج شده و بدين گونه حكم آيه اول با اين آيه نسخ شده است .
گروه ديگر از مفسران گفتهاند : منظور « عقد يمين » تنها پيمان شركت در جريمه است كه « ضامن جريره » ناميده مىشود .
بنابراين تفسير ، اگر نظر اكثر علماى اهل سنت را بپذيريم كه ضمان جريره را عامل ارث نمىدانند ، در اين صورت بايد گفت : آيه مورد بحث با آيه ارث نسخ شده است ، « 1 » ولى اگر نظر ابوحنيفه و پيروان او را قبول كنيم كه ضمان جريره را سبب ارث مىدانند ، در اين صورت آيه شريفه نسخ نگرديده و يك حكم ثابت را كه هنوز هم به قوت خود باقى است در بر دارد .
هامش
( 1 ) . ناسخ و منسوخ ، نحاس 107 .