رسول خدا ( صلى الله عليه و آله و سلم ) نيز فرمود : من حلال نكردهام جز آنچه را كه خداوند ، حلال نموده باشد و حرام نكردهام جز آنچه را كه خدا حرام گرديده باشد . « 1 »
و باز آن حضرت فرمود : به خدا سوگند ! از دهان من به جز حق چيز ديگرى بيرون نيايد . « 2 »
آرى ، آنچه رسول خدا بگويد ، از طرف خدا و حق است ولى فاضل قوشچى از اين حقيقت چشمپوشى كرده و در مقام اعتذار از عمر در موضوع تحريم متعه مىگويد كه : چنين مخالفتى موجب قدح و ايراد نسبت به عمر نمىباشد ، زيرا مخالفت يك مجتهد با مجتهد ديگر در مسائل اجتهادى تازگى ندارد . « 3 »
آمدى مىگويد : علماى ما در اين موضوع اختلاف دارند كه آيا رسول خدا ( صلى الله عليه و آله و سلم ) در احكامى كه آيه صريح دربارهء آنها وارد نگرديده است ، به اجتهاد خود عمل مىنمود يا نه ؟ به عقيدهء احمد بن حنبل و قاضى ابو يوسف ، پيامبر ( صلى الله عليه و آله و سلم ) در اينگونه موارد به اجتهاد خويش عمل مىنمود ، شافعى نيز در رسالهء خويش همان نظريه را تأييد نموده است ، بدون اينكه حكم قطعى بدهد .
و باز بعضى از اصحاب شافعى و قاضى عبدالجبار و ابوالحسن بصرى بر همين عقيدهاند . آمدى سپس اضافه مىكند كه : به عقيدهء من اين نظريه صحيح مىباشد زيرا عقلًا اجتهاد نمودن پيامر اشكالى ندارد و از نظر اخبار نيز چنين اجتهادى ثابت است . « 4 »
باز ، آمدى كه در اين باره مىگويد : كسانى كه به جواز اجتهاد براى پيامبر ( صلى الله عليه و آله و سلم ) قائل هستند ، در اين موضوع اختلافنظر دارند كه آيا پيامبر ( صلى الله عليه و آله و سلم ) در اجتهادش خطا و اشتباه
هامش
( 1 ) . طبقات ابن سعد ، چاپ مصر 4 / 72 و به همين مضمون روايت ديگرى نيز مىآورد
( 2 ) . التاج 1 / 66 از سنن ابىداود آورده است
( 3 ) . شرح تجريد بحث امامت
( 4 ) . الاحكام فى اصول الاحكام 4 / 222 .