حقيقت آن را از خود سؤال كن ، پس زود باشد كه همه را از خود بيابى بىآنكه از ديگرى سؤال كنى .
پس بعضى آنها در سلوك معلوم شد و بعضى از اشارات و تنبيهات الهى محقّق گشت و راههاى روشن پيش آمد و بقاى جميع موجودات در حقيقت
كُلُّ شَيْءٍ هالِكٌ إِلَّا وَجْهَهُ
« 23 » مشاهده كردم پس ديدم كه خطاب الهى در عقب خطاب خواجه است و يقين دانستم كه آنچه او در مرتبه حجاب و در اطوار اسباب مرا بدان امر كرد و نهى فرموده حق و صدق بوده است و در آن حالت مشاهده كردم كه هر شيئى از اشيا مىگويد :
لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ
« 24 » و حق تعالى مىگويد : انا
لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ
پس حقيقت گوينده و رونده و آينده يكى باشد ، و نظر كردم ديدم كه مجموع حقايق هر يكى در اندرون من جاى خود گرفته ، چندانكه مقصود من از آن حاصل شد و مقصود اشيا نيز از من حاصل شد ، بعد از آن عالم اشيا در گذشتم خود را تنها ديدم و از عالم اشيا هيچچيز با خود نديدم ، و چون در اين مقام به ديدهء بصيرت نظر كردم ديدم كه هر مرشدى با
هامش
( 23 ) . آيه 88 از سوره 28 هر چيزى در معرض فنا و نابودى است جز ذات خدا كه فناپذير نيست .
« جمله جهان فانى و باقى خداست »
( 24 ) . قسمتى از آيه 9 از سوره 42 چيزى همانند خدا نيست .