فهم كنند - يا مجادله و تعصّب باشد - بىآنكه حقيقتى بر ايشان جلوه كند - و كتب و مصنّفات ثمرات عقول ايشانست و در ميوهها نيك و بد هست .
پس نظر كن كه جهت غذاى عقل خود كدام ثمره اختيار مىكنى ، و بدان كه هرچه اقوال و عبارات است از آنجا چيزى بايد اختيار كردن كه ثمره و منفعتى از او اميد توان داشت ، مثل آنكه بر حقيقتى دلالت كند يا دقيقهء غريبهاى از او مفهوم شود ، و بهترين عبارتهاى فصيح آنست كه دلالت بر حقيقت باقى كند و فاضلترين سخنها آنست كه از فاضلترين معنيها خبر دهد .
پس هرگاه از روندگان راه سخنى بشنوى ، بايد كه حسن تلقّى در آن مرعى دارى و در سمع شنوا و داناى خود دهى ، و به چشم بصيرت بدان اعتبار « 76 » گيرى زيرا كه سخن همچنان درخت است و حاصل درخت ميوه باشد ، و چندانكه بر شاخهاى عالى بالاتر روى به ميوههاى نيكوتر نزديكتر شوى ، و به قدر آنكه در گزيدن و اختيار ميوهها سعى كنى ، آنچه حاصل كنى خالص گردانى ، و اگر ميوهاى چينى كه آن را قشرى بود تا مقشّر نسازى از لذّت و طعم آن تمتّع نيابى .
و ديگر فرمود قدّس اللّه سرّه :
هامش
( 76 ) . عبرت و پند .