اين حيوان از مجامعت چند حيوان پديد مىآيد . اينان مىگويند : چون حيوانات گونهگون از خشكى به سوى آب مىروند و در آب گرد مىآيند جملگى بر يك حيوان علفخوار مىجهند و اين حيوان مختلف الاعضاء به هم مىرسد [ ! ] اين از نادانى گوينده و ناچيزى شناخت آفرينشگر جلّ قدسه است ، [ زيرا ] هر حيوانى كه با هر صنفى نزديكى نمىنمايد . اسب با شتر و يا شتر با گاو در نمىآويزد و مقاربت نمىكند ، بلكه جفتگيرى هنگامى است كه دو حيوان [ از يك جنس باشند و يا ] با هم شبيه و در آفرينش به يك ديگر نزديك باشند ، مانند : نزديكى اسب با خر كه از آنها « استر » به هم مىرسد و يا نزديكى گرگ با كفتار كه از آنها حيوانى به نام « سمع » پديد مىآيد . وانگهى چنين نيست كه حيوانى كه از آنها به هم مىرسد ؛ مانند زرافه كه عضوى از اسب ، عضوى از شتر و عضوى از گاو دارد ، همهء اعضاى آنها را داشته باشد بلكه گويا آميختهاى از آنهاست [ و مجموعش به مجموع آنها ماند نه اينكه عضوى به يكى ماند و عضو ديگر به ديگرى ] چنان كه در آستر اگر به سر و گوش و سرين و دم و سم آن بنگرى مىبينى كه شكل آنها [ مانند همان اعضا از اسب و دراز گوش است و ] چيزى ميان اعضاى اين دو حيوان است حتى صداى استر چيزى شبيه صداى آن دو و گويا آميخته شيههء اسب و عرعر درازگوش است . اين خود دليل آن است كه بخلاف پندار جاهلان ثمرهء مجامعت چند حيوان نيست ، بلكه آفرينشى شگفت از شگفتيهاى خلقت است كه خداوند جل و علا آن را برهان قدرتش نهاده و اينكه كسى را ياراى ناتوان نمودن او نيست . نيز تا دانسته شود كه او آفرينشگر تمام حيوانات است و مىتواند اعضاى چند حيوان را در هر حيوان كه بخواهد گرد آورد و آنها را در هر جا كه خواهد بپراكند و هر چه خواهد بر آفرينش بيفزايد و هر چه
التوحيد ( شگفتيهاى آفرينش ) ( فارسى ) — صفحة 98
مساهمون: المفضل بن عمر الجعفي
ص٩٨