4 - نيروى دافعه كه زوايد و سنگينيهاى غذا را پس از رفع نياز دستگاه هاضمه به جانب پايين سرازير مىكند [ و دفع مىنمايد ] .
با تأمل فراوان در اين نيروهاى چهارگانه و كارهاى آنها نياز بدن به آنها و هم در حكمتها و تدابير الهى نهفته در آن انديشه كن .
اگر نيروى جاذبه نبود ، انسان چگونه در انديشه چارهجويى غذا كه ايستادگى بدن به آن است ، مىافتاد . ؟
اگر نيروى نگاهدارنده و ماسكهء غذا نبود ، چگونه غذا در درون مىايستاد تا معده آن را هضم كند ؟
اگر نيروى هاضمه نبود ، چگونه غذا هضم مىشد و مىپخت تا خالص آن كه برآورندهء نياز [ سلولهاى ] بدن است ، از آن جدا شود ؟
اگر نيروى دافعه نبود ، چگونه سنگينيها ، غذاهاى غير قابل هضم و ماندههاى دستگاه هاضمه دفع و خارج مىگشت ؟
نمىنگرى كه خداوند جلّ و علا چگونه با لطف تدبير و حسن تقدير خود اين نيروها را بر بدن گمارد تا به سود و مصلحت و براى تقويت آن عمل كنند ؟
در اين باره براى تو مثالى مىزنم :
بدن به منزلهء خانه پادشاه است . او در اين خانه غلامان ، نوكران ، خدمتكاران و تدبيرگران داخلى دارد ، يكى از اين مدبّران براى رفع نيازها و برآورى حاجات آنان ( جاذبه ) ، يكى براى آنكه هر چه را كه وارد مىشود بگيرد و ذخيره سازد ( ماسكه ) . يكى براى آنكه آن را به عمل آورد و مهيا سازد و ميان نيازمندان پخش كند . ( هاضمه ) . و يكى براى آنكه خانه را از آلودگيها و زوايد پاكيزه نمايد . ( دافعه ) .
التوحيد ( شگفتيهاى آفرينش ) ( فارسى ) — صفحة 71
مساهمون: المفضل بن عمر الجعفي
ص٧١