مىدانى كه گياه « پيزر » از ريزترين و كوچكترين گياهان به شمار مىرود .
در اين گياه و همانند آن ، سود و مصلحت فراوان نهفته است . از اين پيزر كاغذها ساخته مىشود كه پادشاهان و رعايا را به كار آيد ، حصيرى به دست مىآيد كه همهء مردم به كار مىبرند ، غلافها به دست مىآيد كه براى نگاهدارى ظروف آبگينه و غير آن استفاده مىشود و در ميان ظرفهاى شكستنى مىنهند تا نشكند و . . .
از اينكه در صغير و كبير و ريز و درشت و با ارزش و بىارزش آفرينش مصالح فراوان نهفته شده درس عبرت بگير . پستترين آنها عذرهء انسان و سرگين حيوان است كه كثافت و نجاست در آن گرد آمده ولى براى كشتزارها و سبزيها از چنان ارزشى برخوردار است كه چيزى جاى آن را نمىگيرد . تا جايى كه هيچ گياهى از آنچنان رشد و نموى برخوردار نمىشود مگر با چيزى كه از مردم دفع مىشود و هيچ گاه به آن نزديك نمىشوند .
بدان كه منزلت و مكانت هر چيزى به حسب قيمت آن نيست . بلكه اين دو ، دو قيمت متفاوتند كه در دو بازار به كار مىآيند ، چه بسا چيزى در بازار كاسب بىارزش و كم فايده باشد ولى در ميدان دانش ، ارزشمند و بلكه نفيس باشد .
پس به خاطر كم قيمتى ، چيزى را بىاعتبار مشمار . اگر شيفتگان و طالبان دانش كيميا به خواص عذره و مدفوع پى مىبردند آن را با قيمتى گران و با بيشترين قيمتها مىخريدند .
مفضّل مىگويد : در اين وقت ظهر شد و مولايم - عليه السّلام - براى اقامهء نماز برخاستند و فرمودند : به خواست خداى جلّ و علا بامدادان به نزد من آى . من نيز در حالى كه از آنچه به من آموخته بود شادمان و فرحناك بودم و خداى را در برابر نعماتش سپاس مىگفتم برخاستم و شبانگاه را با سرور و راحتى تمام آرميدم .
التوحيد ( شگفتيهاى آفرينش ) ( فارسى ) — صفحة 150
مساهمون: المفضل بن عمر الجعفي
ص١٥٠