[ فوايد رويندگان ]
اى مفضّل ! در اين گياه و اينكه اين همه نياز انسان را بر مىآورد و سود مىدهد بنگر . ميوهها براى تغذيه ، كاه براى خوراك حيوانات ، هيزم براى سوختن ، چوب براى بسيارى از صنايع و حرفهها ، پوست برگ ، ريشه ، ساقه ، شاخه و صمغ درختان براى منافع و كارهاى مختلف پديد آمده است .
هيچ مىدانى كه اگر ميوهها را به صورت آماده و گرد آمده بر روى زمين مىيافتيم چه زيانها به ما مىرسيد ؟ در اين حالت اگر چه غذا وجود داشت ، امّا از فوايد بسيار چوب ، هيزم ، كاه و ديگر چيزهايى پر قيمت و مهمى كه برخى را شمرديم محروم بوديم . وانگهى درختان و گياهان ، بسيار زيبا و خوشمنظرند و در عالم هيچ منظرهاى زيباتر ، با طراوتتر و خوشتر از آنها نيست .
[ راز كثرت حبوبات ]
اى مفضّل ! در رشد فراوان كشتزارها و حبوبات انديشه كن . يك دانه كما بيش صد دانه مىدهد . مىشد كه يك دانه تنها يك دانه بدهد ؛ ولى چرا اين افزونى در آن نهاده شد ؟ آيا جز براى آن است كه غلات و حبوبات فزونى يابند ، قوت و روزى كشاورزان تأمين گردد و بذر سال آينده نيز به دست آيد ؟ نمىبينى كه اگر پادشاهى بخواهد سرزمينى را آباد كند ، بايد بذر كاشت و روزى حيات به مردم بدهد تا كشت را به عمل آورند ؟
بنگر كه چگونه اين امر حكيمانه و مدبّرانه پديد آمده و كشتزار اين گونه بذر و دانه فراوان مىدهد تا هم روزيشان حاصل آيد و هم بذر كشت پديد آيد ؟
درخت ، گياه و نخل نيز ثمر فراوان مىدهند . از اين رو از يك ريشه و تنه ،