بر منوال امانى و آمال ما مصروف و معطوف نيست اگر كسى تابع او گردد البته آن كس تابع مسحور كه بجادوى فريفته شده گرديد .
و گاه بمزخرفات ديگر خاطر عاطر سيد البشر را ملول و مكدر ميداشتند ، مثل آنكه ميگفتند كه اگر محمد به آسمان صعود و عروج نمايد يا ما را بهمراه خود بآسمانها برد و در جميع سماوات سبعه بگرداند تا آنكه كتاب جداگانه از حضرت كريم يگانه براى ما نيارد بايد كه چشمداشت اطاعت و انقياد از ما بردارد .
چون مخزن دل آن بلبل گلستان نبوت عز و جل بواسطه استماع سخنان بىبنيان لا طائل آن كفرهء لئام از ازل بغايت الغايه محزون و نالان و متألم و حيران گرديد حضرت قادر منان خاطر عاطر آن سيد انس و جان را بارسال و انزال اين آيات مبتهج و شادمان گردانيد كه « * ( انْظُرْ كَيْفَ ضَرَبُوا لَكَ الأَمْثالَ فَضَلُّوا فَلا يَسْتَطِيعُونَ سَبِيلًا ) * » ( 1 ) .
يعنى اى محمد نظر از روى خرد و تدبر بجانب آن قوم ابتر نماى كه چون براى شما مثلها زدند و بدان وسيله گمراه و دور از حضرت إله شدند و اين جمع ضليل بواسطه قساوت قلب عليل خود ميگفتند كه محمد ساحر و كاهن و جادو و شاعر است ، ديگر از مثلهاى بد چيزى باقى نگذاشتند كه نسبت بذات عديم المثال تو ندادند ، پس از اين استطاعت راه ديگر براى مثل زدن ندارند .
ايضا مرة بعد اخرى بواسطه مزيد تسلى دل نبى عليه صلوات الرب العلى حضرت ملك تعالى فرمود كه « * ( تَبارَكَ الَّذِي إِنْ شاءَ جَعَلَ لَكَ خَيْراً مِنْ ذلِكَ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الأَنْهارُ وَيَجْعَلْ لَكَ قُصُوراً ) * » ( 2 ) .
تفسير اين آيه وافى هدايه آنكه اى برگزيدهء رب غفور بايد كه خاطر فيض مقاطر خود مشعوف و مسرور دارى و اصلا خود را بوسيله خرافات آن طايفه بيسر و پا محزون
هامش
( 1 ) سورة الاسراء : 48 .
( 2 ) سورة الفرقان : 10 .