و « الغرر و الدّرر « 1 » » تأليف شريف ( سيّد ) مرتضى - رحمه اللّه ، و « تنزيه الانبياء « 10 » « 2 » » از همان مؤلّف ، و « طيف الخيال « 3 » » از هم او ، « كتاب الصرفة « 4 » » از همان مؤلّف ، و « جواهر القرآن « 5 » » تأليف غزالى ، و « احياء علوم الدين « 6 » » از هم او ، و « رسالتى الحاتمى « 7 » » كه يكى از آن دو رساله را درباره شعر متنبّى نگاشته ، يكى از آن دو ، دربارهء مواردى است كه متنبّى ( از شاعران ديگران ) گرفته است ، و رساله ديگر در موارد اقتباس نيكوى او است . و « وقعة الادهم » از همان مؤلّف ، مقصودم حاتمى است - ، و « المجاز « 11 » « 8 » » تأليف الشريف ( سيّد ) رضىّ رحمه اللّه ، و « المجاز « 9 » »
هامش
( 1 ) - موسوم به « غرر الفوائد و درر القلائد » است ، و به « امالى مرتضى » مشهور گرديده و از تأليفات ابو القاسم علىّ بن طاهر بن احمد بن الحسين بن موسى الحسينى رئيس طالبيان در بغداد به سال 436 ه . است ، و آن كتاب چندين بار چاپ شده و آخرين آن چاپ در « المطبعة الحلبية » به تصحيح استاد ابو الفضل ابراهيم است .
( 2 ) - از آن اطلاع نيافتم .
( 3 ) - نسخهاى از آن در كتابخانه « اسكوريال » محفوظ است ، و اخيرا سال 1954 - 1955 ، به تصحيح استاد محمد سعيد كيلانى چاپ شده است .
( 4 ) - از آن اطّلاع نيافتم .
( 5 ) - و آن چاپ شده و تأليف ابو حامد محمد بن محمد بن احمد غزالى ، ملقّب به زين الدين طوسى فقيه شافعى متوفّى سال 595 ه . است .
( 6 ) - آن كتاب چاپ شده و از مفصّلترين تأليفات غزالى و جامعترين كتاب شامل عقائد او است .
( 7 ) - تنها از دو رساله اطّلاع يافتم : « الرسالة الحاتميّة فى موافقة شعر المتنبى لكلام ارسطوطاليس » كه در طى شرححال او در معجم الادباء مذكور است ، و رسالهاى تنها كه نسخهاى عكسى و خطّى است ، و در دار الكتب ، به شماره 5168 ادب محفوظ است ، و ضميمه « التحفة البهيّة » چاپ شده است ، امّا رساله دوم وى ، كه در آن ، آنچه ميان او و ابو الطيب گذشته - كه آن اظهار سرقات شعرى و بيان عيوب شعر متنبى است - شرح داده ، از آن اطلاع نيافتم . و رساله اول وى دالّ بر كثرت علم و وسعت اطّلاع او است .
( معجم المطبوعات تأليف سركيس ) .
( 10 ) آن كتاب چندين بار چاپ شده از جمله به سال 1290 ه . در تبريز و با چاپ سنگى ، ر ك : فهرست كتابهاى چاپى عربى ص 369 .
( 8 ) - آن كتاب تأليف ابو الحسن محمد بن الطاهر احمد بن موسى مشهور به موسوى نقيب الاشراف ( رئيس و بزرگ سادات ) در بغداد است ، و اخيرا به اهتمام و تصحيح استاد عبد الغنى حسن چاپ شده است .
( 11 ) براى سيّد رضى تحت نام « المجاز » دو كتاب است : يكى مجازات الآثار النبويّة كه در سال 1328 چاپ شده ، و سپس با تصحيحاتى در مصر چاپش تجديد گرديد ، و ديگرى كتاب « مجازات القرآن » كه نام آن تلخيص البيان است ، و برخى اين اخير را جز اولى مىدانند ، نسخه ناقصى از آن دو بار منتشر شد ، و نسخه كاملى از آن سال 1375 ه در بغداد مطبعة المعارف به چاپ رسيد ، نقل به اختصار از : الذريعة الى تصانيف الشيعة ، ج 19 ص 351 - 352 .
( 9 ) - اخيرا به اهتمام دكتر فؤاد سركين از استانبول در « مطبعة السّعادة » چاپ شده است . [ نام كامل آن ( مجاز القرآن ) است ] ر ك : مراجع مصحّح ، ص 719 .