فصل دوم
پس از بيان نسخههايى كه بر آنها در تصحيح اين كتاب اعتماد كردهام ، اكنون در اين فصل به گزارش روشى كه در اين تصحيح پيش گرفتهام مىپردازم و آن روش اين است كه اين جانب به اندازه تواناييم ، به نسخههايى كه از پيش بيان داشتم كه برخى خطّى و برخى عكسى است ، راه يافتم ، اين نسخهها با وجود كثرت ، از اغلاط و اشتباهات ، و وضع نقطهء بى جا ، محو نقطهء لازم ، و از اين قبيل پر بود و آن موضوع مرا بر آن داشت تا كوشش فراوانى براى اصلاح عبارتهاى تحريفشده ، و تصحيح غلطها مبذول دارم ؛ كه اگر آن اغلاط و اشتباهات به حال خود واگذاشته مىشد ، كتاب همچنان درهم و برهم و بدون استفاده باقى مىماند ، و ازآنجاكه موضوع كتاب به طور كلّى بر بيان انواع بديع قرآن كريم جارى است ، بنابراين به زودى اقداماتى را كه در اثناى اشتغال به تصحيح اين اثر بزرگ انجام دادهام براى شما بيان مىكنم :
1 - آنچه در توان داشتم در حركتگذارى كتاب و به ويژه در مورد استشهاد به آيات قرآن كريم ، به كار بردم ؛ تا خواندن كتاب و فهم آن آسان گردد .
2 - بسيارى از الفاظ آن را كه به علّت كمى استعمال و غرابت آن ، نيازمند به شرح ديدم ، شرح آنها را در پاورقى صفحههاى كتاب به ثبت رساندم ، و براى اين منظور به بسيارى از كتابهاى اصلى ادب ، و لغت ، و تاريخ ، و نظاير آنها ، مراجعه كردم ، امّا الفاظى كه وجه ضبط آنها را نيافتم ، و يا عبارتهايى كه وجه صحيحشان را نتوانستم ثبت كنم - درحالىكه آن نوع بسيار كم است - در