[ تشبيه در سورهء صفّ ]
( بيان ) گفتار خداى - عزّ و جلّ - :
إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الَّذِينَ يُقاتِلُونَ فِي سَبِيلِهِ صَفًّا كَأَنَّهُمْ بُنْيانٌ مَرْصُوصٌ
« 1 » .
« بنيان مرصوص » : يعنى بنايى كه اجزاى آن به هم چسبيده و همديگر را رها نمىكند ، پس خدا ( با آن تشبيه ) آگاه ساخت كه : او كسى را كه ثابت و استوار همانند استوارى بناى محكم ، بر جاى خود بماند ، دوست مىدارد ؛ و چون مؤمنان گفتند : « اگر مىدانستيم كه محبوبترين كارها نزد خداى - تعالى - چيست آن كار را به چنگ مىآورديم ، هر چند آن كار موجب از بين رفتن جان ما باشد ، پس خداى - تعالى - اين آيه را فروفرستاد :
هَلْ أَدُلُّكُمْ عَلى تِجارَةٍ تُنْجِيكُمْ مِنْ عَذابٍ أَلِيمٍ
تا آنجا كه مىگويد : . . .
وَ تُجاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ بِأَمْوالِكُمْ وَ أَنْفُسِكُمْ ذلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ . . .
« 2 » و چون روز جنگ احد فرا رسيد و از پيامبر ( ص ) روى گردانيد آن كه روى گردانيد ، تا جايى كه دندان رباعى « 3 » او شكسته و صورتش شكافته شد ، پس خداى - عزّ و جلّ - آيه :
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ ما لا تَفْعَلُونَ كَبُرَ مَقْتاً عِنْدَ اللَّهِ أَنْ تَقُولُوا ما لا تَفْعَلُونَ
« 4 » را فروفرستاد .
هامش
( 1 ) - سورة الصف ( 61 ) آيهء 4 .
( 2 ) - سورة الصف ( 61 ) آيهء 10 و 11 .
( 3 ) - رباعيات : چهار دندانى است كه ميان دندانهاى ثنايا و انياب واقع شده است . رك :
منتهى الارب ، ريشه ( ربع ) . - م .
( 4 ) - سورة الصف ( 61 ) آيهء 2 و 3 .