على الماء اللّكاك ) « 70 » » .
مقصود او ( از اللّكاك ) ازدحام بر آب است ، و باران سماك فراوان است ، و به « خطائط » مىرسد ، و خطيطه ( مفرد خطائط ) سرزمين بدون بارانى است كه ميان دو سرزمين باراندار قرار دارد ؛ جز اين كه باران سماك نكوهيده است ؛ زيرا گياه نشر با ريزش آن باران ، مىرويد و نشر گياهى است كه با باران سماك از ريشههاى گياهانى كه زرد و خشكيده شده مىرويد ، و وقتى شتر آن گياه راى بخورد ، مريض مىشود ، و لاغر مىگردد .
شاعر دربارهء شترى كه گياه نشر راى چريده و رنجور گرديده و مرده ، گفته است : [ از بحر كامل ]
563 ليت السّماك و نوأه لم يخلقا * و مشى الأويرق فى البلاد سليما
و طلوع ستاره سماك پنج شب گذشته از ماه « تشرين الاوّل » « 71 » است .
ديگر ( از منزلهاى ماه ) الغفر است ، و آن سه ستاره پنهان ميان سماك اعزل و زبانى العقرب ( : شاخ برج عقرب ) است ، و هيئت آن مانند هفت ستاره « عوّاء » مىباشد . سجعپرداز عرب گفته است : « اذا طلع الغفر اقشعرّ السّفر ، و تزيّل النّضر ، و حسن في العين الجمر » « 72 » مقصود ( از تزيّل النّضر ) اين است كه شادابى و سرسبزى از زمين و درخت زايل مىشود . و آن شبى كه ماه در منزل « غفر » فرودآيد ، آن شب از شبهاى سعود « 73 » است ، و طلوع آن هيجده شب گذشته از ماه تشرين الاول است .
هامش
( 70 ) - المخصّص ، ج 9 ، ص 15 .
( 71 ) - تشرين نام دو ماه از ماههاى سريانى است ؛ تشرين الاول و آن برابر با اكتبر و تشرين الآخر و آن برابر با ماه نوامبر رومى است ( المعجم الوسيط ( تشرين ) ) . - م .
( 72 ) - المخصّص ، ج 9 ، ص 16 .
( 73 ) - سعود : عبارت از دستهاى از ستارگانى است كه به هريك از آنها سعد گفته مىشود .
المعجم الوسيط ، ريشه « سعد » . - م .