488
فباتت تعدّ النّجم فى مستحيرة * سريع بأيدى الآكلين جمودها
« 10 » « مستحيرة » ديگ چربى بر روى آن ايستاده ؛ پس وى ستارگان را ( از فرط زلالى ) در آن مىبيند .
و حسّان بن ثابت « 11 » گفته است : [ از بحر طويل ]
489 لنا الجفنات الغرّ يلمعن فى الضّحى * و اسيافنا يقطرن من نجدة دما
« 12 » و شاعر ديگرى گفته ؛ و از گروهى سخن رانده است : [ از بحر طويل ]
490 ثقال الجفان و الحلوم رحاهم * رحى الماء يكتالون كيلا غذمذما
« 13 » ابو عبيده گفته است : « عبد اللّه بن جدعان را كاسه بزرگى بود كه شخص ايستاده ، و سواره از آن غذا مىخورد ، آن مطلب را مدائنى روايت كرده و بيان نموده كه طفلى در آن افتاد و غرق شد » ، و كلبى و جز او ، آوردهاند كه : « قريش را خشكساليى رسيد ، هاشم با جوالهايى « 14 » [ بسوى شام بيرون شد و نان بسيارى براى او پختند ؛ وى نانها را در جوالهايى ريخت و بر شتران نهاد تا به مكّه رسيد ] « 15 » و گوشتهاى شتران را پخت و بر آن نانها ريخت ، و آن آغاز وفور نعمتشان بود ، اميّة بن عبد شمس بيرون شد ، و براى به دست آوردن پارهاى از آن غذا كوشيد ، و نتوانست به دست آورد ، بزرگان قريش بر او خنديدند ، و آن موجب شد تا با هاشم به منافرت ( مسابقه در اثبات برترى در حسب و نسب ) برخيزد ، وى از منافرت با اميه به سبب
هامش
( 10 ) - شرح ديوان الحماسة ، ج 3 ، ص 1510 ، و شعر الرّاعى ، ص 69 .
( 11 ) - او حسّان بن ثابت ، از طايفه بنى النّجار ، از قبيله خزرج و شاعر پيامبر ( ص ) است . ( الشعر و الشعراء ، ج 1 ، ص 223 ، و مقدّمه ديوان او )
( 12 ) - ديوان حسّان ، ص 221 .
( 13 ) - آن بيت از شقران مولاى سلامان است . ( شرح ديوان الحماسة ، ج 4 ، ص 1602 )
( 14 ) - اسم او عمرو بن عبد مناف است . ( سيرة ابن هشام ، ج 1 ، ص 136 و الرّوض الأنف سهيلى ملاحظه شود )
( 15 ) - عبارت ميان دو قلّاب ترجمه نصّ الطبقات الكبرى ، ج 1 ، ص 77 است كه براى تكميل ترجمه نصّ الجمان فى تشبيهات القرآن افزوده شد . - م .