454 يهززن للمشى اوصالا منعّمة * هزّ الجنوب ضحى عيدان يبرينا
« 22 »
455 يمشين هيل النّقا مالت جوانبه * ينهال حينا و ينهاه النّدى حينا
« 23 » گفته مىشود : « هلت الشىء فانهال ( : چيزى را سرازير كردم ، پس سرازير شد ) » ، و مصدر آن « الهيل » است ، و در حديث است : « كيلوا و لا تهيلوا » « 24 » ، و هر چيزى را از جنس شن يا خاك يا غذا رها كنى ( دربارهات گفته مىشود ) قد هلته ، خداى - تعالى - گفته است :
يَوْمَ تَرْجُفُ الْأَرْضُ وَ الْجِبالُ وَ كانَتِ الْجِبالُ كَثِيباً مَهِيلًا
« 25 » .
و بتحقيق ناقه و مانند آن در سرعت حركت ، به قطعه ابر تشبيه شده است :
لبيد در حالى كه سخن از ناقهاش به ميان آورده گفته است : [ از بحر كامل ]
456 فلها هباب فى الزّمام كانّها * صهباء راح مع العشىّ جهامها
« 26 » « الصّهباء » : قطعه ابر كمآب است كه در نتيجه سبكى سريع السّير مىباشد .
هامش
( 22 ) - در نسخه اصل ، و ديوان ص 327 و « الشعر و الشعراء » ج 1 ص 368 چنين است ، امّا در « التشبيهات » ص 100 ( بجاى ضحى ) معا ، و در « الحماسة البصريّة » ج 2 ص 90 ( بجاى اوصالا ) أعطافا ضبط شده است .
( 23 ) - در نسخه اصل و « الحماسة البصريّة » چنين است ، امّا در ديوان ، و الشعر و الشعراء و « التشبيهات » ( بجاى النّدى ) الثّرى ضبط شده است .
( 24 ) - آن حديث در « النّهاية » تأليف ابن الاثير ج 5 ص 288 ملاحظه شود .
( 25 ) - سورة المزّمّل ( 73 ) آيهء 14 .
( 26 ) - در نسخه اصل چنين است ، امّا در ديوان ص 304 ، و شرح المعلّقات تأليف زوزنى ص 125 ، مصراع دوم : « صهباء خفّ مع الجنوب جهامها » ضبط شده است .