و سالم بن عبد اللّه الوالبى گفته است : [ از بحر وافر ]
266 تخرّمها العطاء فكلّ يوم * يجاذب راكب منها قرينا
267 كأنّ فروعها فى كلّ ريح * عذارى بالذوائب ينتصينا
« 15 » و از تشبيهات نيكو شمرده شده گفتار كعب بن الاشرف « 16 » است : [ از بحر رمل ]
268 و نخيل فى تلاع جمّة * تخرج الطّلع كامثال الأكفّ
« 17 » ( و نيز ) گفتار ثعلبة بن عمير الحنفى : [ از بحر طويل ]
269 نمت مثل أغماد السيوف و برّزت * عن اللّيف بالاعناق قبل مدى الرفض
هنگامى كه خوشه خرما گسترش يابد و پوسته بيندازد ، گفته مىشود : « رفض النّخل » ( : خوشههاى نخل بزرگ شد و پوسته انداخت ) .
و شاعر ديگرى در زيبايى تركيب ، و تشبيه پوست خرما گفته است : [ از بحر رجز ]
270 جاءت على غرس طبيب ماهر * عشرين عشرين بذرع وافر
271 ترى لها بعد إبار الآبر * مآزرا تطوى على مآزر
و گفته مىشود : « كسى كه طالب نخلستان و زمين آن است ، بايد با
هامش
( 15 ) - ابو هلال در ديوان المعانى ، ج 2 ، ص 39 ، و نويرى در نهاية الأرب ، ج 11 ، ص 123 ، آن دو بيت را به النمر بن تولب نسبت داده است ، و در كتاب التشبيهات ، ص 261 ، بدون انتساب به سراينده ، و در ضمن ابياتى وارد شده است .
( 16 ) - شاعرى از عهد جاهليّت است كه عصر اسلام را درك كرده است . ( الرّوض الانف ، ج 2 ، ص 123 ، و الاغانى ، ج 19 ، ص 219 )
( 17 ) - در نسخه اصل و ديوان المعانى ، ج 2 ، ص 39 چنين است ، و در نهاية الارب ، ج 11 ، ص 125 ، و التشبيهات ، ص 261 به عنوان شعر ربيع بن ابى الحقيق روايت شده است . و ابو الفرج آن را در شرح حال هيچيك از آن دو شاعر ياد نكرده است ( الاغانى ، ج 19 ، ص 219 ، و ج 21 ، ص 144 ملاحظه شود ) .