ضماد يا تدهين هوشيار شود و سخنهاى سليم الطبع گويد يا آنكه درد و صداع اطفا شده باشد كه از پرسيدن بيمار معلوم مىشود بار ديگر ضماد بارده يا ضماد حاره بر سر نبايد كرد و هر ضمادى كه بر سر كنند خواه بارد خواه حار باشد فاتر استعمال بايد كرد و زنهار بدون شير گرم نمودن بر سر ضماد ننمايند زيرا كه مزاج دماغ بارد و ارطب است از ادويات بارده و استعمال دواى سرد فى الحال نقصان مىپذيرد بلكه از سرسام قراينوس مىشود به جهت استعمال ادويات بارده غرض كه بورود فائده ضماد آن ادويه را از سر دور بايد كرد ضماد ديگر شير زن آب جوشانده گل سرخ و تخم كاهو و روغن گل مساوى الوزن پارچه از ان تر نموده بر تارك سر گذارند هرگاه كه خشك شود باز تر كرده بدارند ضماد ديگر گلاب نيم آثار صندل سرخ جوكوب كرده سه درم مشك به وزن بيست و دو گندم همه را در ظرف انداخته يك شبانهروز خيسانيده صبح بجوشانند كه چند جوش آيد پارچه صاف سازند و پارچه از ان تر نموده بر تارك سر گذارند هرگاه كه خشك شود باز تر كرده بدارند اين از اسرار من است در باب صاحب سرسام بيعديل كه زود هوشيار سازد و ديوانگى زائل نمايد و سليم الطبع سازد ورم پرده دماغ را فورا نرم ساخته زائل نمايد و نيز مفيد اين ضماد كه بالا مذكور است به جهت صداع صاحب حمى محرقه و تپ وبائيه و صداع كه به سبب طپش آفتاب بود اين جميع ضماد است مفيد ديگر از براى صداع كه به سبب مواد ريح يا مواد بلغميه حادث شده باشد علاج اوست قرص مثلث كه نسخه او در قرابادين شفائى درج است آن قرص را به آب تخم كاهو يا به آب كاهوى سبز سائيده بالاى شقيقه كه رگهاى هر دو طرف سر است كه رگهاى نزله نامند ضماد سازند ديگر مكون كه زيره نامند نيم مشت نمك طعام دو درم همه را باريك
اسرار الاطباء يا مجربات ايلات چغتايى ( فارسى ) — صفحة 67
مساهمون: طولوزان يونانى
ص٦٧