شير گرم بر خصيه ضماد سازند چند روز و ازين قوىتر معالجات بخواهند در رديف اپرتيه ببيند كه لفظ اپرتيه همون مرض است كه شكستن پرده خصيه و نزول شدن امعا در خصيه است
[ معالجه گنجه ]
تيته يعنى كل كه بهندى گنجه نامند و اگر آبلهها و ورمها بر سر مع كلى سر باشد علاج اوست صاحب كلى مىبايد كه اول تنقيه و تصفيه سازد كه مراد از مسهل گرفتن و كشودن فصد اگر هر دو عمل مناسب باشد البته بايد كرد مثلا اگر كلى بيمار كل به سبب خون است و صفراست و دموى المزاج بود قصد موافق قوت بيمار لازم است و اگر كلى سر بسبب افراط خلط بلغم و سوداست اين مسهل استعمال سازند على الخصوص مسهل بيخ جلاپه بدين عنوان است ص بيخ جلابه نيم ماشه كه به وزن بيست و دو گندم باشد و دارچينى و ملح العنب كه نمك انگوريست از هركدام به وزن شش گندم همه را باريك سائيده يكان قطره آب انداخته حبه سازند و بخورند و اهل دول باشد آن حبها را در ورق طلا پيچيده مع طلا بخوردنش دهند به آب گرم و بعد از اجابت دو سه دست نخودآبه از شوربه چوزه مرغ يا از گوشت بز بخورند چنانچه رسم است و اسهال سازند و اگر اجابت كم كند روز دويم يا روز سويم باز همون حبه تيار كرده بخورند و اسهال سازند مسهل ديگر حب ايارج فيقرا يك درم به آب گرم يا شوربه كه نخودآب نامند بخورند وقت صبح و اكثر ايارجات بعد از خوردن طعام شب كه چهار گهرى بگذرد از آب گرم ايارجات مىخورند و خوردن شب هم جواز است و نيز خوردن ايارج لوغازبه به نخوداب يا به آب گرم مفيد است كه اين مسهل قويست بعد از تنقيه دو سه روز بر طبيعت گذاشته ضمادات بر سر به جهت استيصال كلى نيز پردازند كه صنعت او بدين عنوان است ص جوزبويه كه جوز طيب است بهندى جايپهل نامند سه عدد بسوزند و رماد سازند و قدرى روغن بهم كرده بر سر ضماد سازند تا چند روز و اگر آبلهها بر سر داشته باشد التيام آورد و كلى زائل شود ديگر عصاره غافث يا غافث دو درم پيه بط