زيرا كه در ربو انتشار نفس ازين ضيق كم است به حالت تشنج و به حالت استرخاء اين صاحب ضيق هم به نظر مىآيد و انتشار نفس بدرجه به اينها است كه خواب نمىتواند كرد و دراز بكشند و قدرى كه سهوليت است بايستاده ماندن و بر اينها علامات جيده غلبه تشنگى است يا اينها را تجويز شير اشتر كردم ربع آثار يا شير بز بخورانند از حالت ضيق فورا اطفا شود و اگر درين شير ناخن كهوله يا انجر پرورده سفوف كرده به وزن بيست و دو گندم بيفزايند مستحسن شود استاد ما يحيى اقرب گويد كه ناخن كهوله مانجر اگر بهم نرسد عوض او ناخن حمار مذكور باريك سفوف كرده به كار برند همون خواص دارد به قوت ضعيف ديگر زبدهء گاو دو توله بخورند كه عجيب است بعضى معلم گويند كه زبده را اندك به آتش بگدازند و بنوشند وقت نهار يا بدين عنوان سازند ماء الشعير پانزده توله تخم خيارين و تخم كدوى مقشر بكوبند و از ماء الشعير شيره برآورند و پارچه صاف سازند و بنوشند چند روز اين عمل كند اگر اين قسم ضيق يكسان حادث شود و علاج فى البديه ميسر نشود پس آن بيمار را پاىشويه از آب گرم سازند و آب گرم در طشت كرده هر دو پاى بيمار در آب گرم بنهند تا يك ساعت پس خواص آن آب گرم اين است وصلها و رگهاى شش كه تنگ شدهاند كشاد مىسازد و رطوبت مىبخشد و قابل مروحه كردن بدل مىسازد كه خدمت اوست هرگاه كه از مروحه هوائى بدل مىرسد انتشار نفس فرصت يابد
[ ضيق النفس رطب ]
ازمامده
يعنى ضيق النفس رطب علاج او بدين عنوان است كه اول قى گيرند و اگر قى نمىتواند گرفت از حب ايارج فيقرا دو درم از آبگرم بعد از خوردن طعام شب كه چهار گهرى بگذرد از آبگرم بخورند و همون دستور سه چهار روز استعمال سازند هر شب بخورند يا يكان روز در ميان و بعد از تنقيه كه اين حبها بسيار ماده قلع كرده باشد اين ادويه استعمال سازند ص خردل و خردل برّى كه سرسون نامند از هركدام نيم درم ميلىبهيد كه قسم كرم است و بهندى كدهرا نامند هركدام يك درم زعفران اگر از هركدام يك درم مرو گوگرد صاف كه آنولاسار نامند از هركدام به وزن چهل و چار گندم روغن كهربا بيست قطره عطر انيسون شش قطره نبات هشت درم همه را باريك بكوبند