هر روز ديگر اصل السوس محكوك بيخ بنفشه به وزن هركدام يك درم زوفا سه درم گل ارمنى شش روباه پرورده از هركدام دو درم زباد به وزن بيست گندم زعفران به وزن چهل و چار گندم همه را كوفته باريك كرده به دو چند عسل و نبات بقوام آورده معجون سازند يك درم تا يك و نيم درم ازين معجون شربت است بخورند ديگر بيمار ضيق اگر تب نداشته باشد بخورانند گل ارمنى به وزن بيست و دو گندم باريك سفوف كرده به دو توله شراب تند و به چهار توله آب كرده بخورانند كه عجيب الخواص است در اطفاء نمودن شدت ضيق النفس ديگر فودنج و گل زوفا زعفران از هركدام دو قيرات كه به وزن بيست گندم از دو قيراط مىشود در آب جوشانيده كه شش توله باقى ماند پارچه صاف كرده بنوشند - نسخه ديگر از براى ضيق ص تمر كه كهجور نامند پرسياوشان انيسون زوفا فودنج هركدام چهار دام به دوازده رطل آب همه اين ادويه يك جا كرده در ظرف گلى انداخته بجوشانند كه نيم رطل كم و زياده بتحليل رود و بعد از ان چهار توله عسل در جوشانده بيفزايند يكان جوش آورده پارچه صاف كرده جائى نگاه دارند هرگاه كه بيمار ضيق تشنه شود همين آب را بخورانند هرگاه كه آخر شود باز سازند بيمار ضيق اگر اين آب مداومت سازد بدون از دواى ديگر همون آب فرصت كمال يابد و نيز اين آب مفيد است براى انتشار نفس و جميع ادويات و تدابير كه در امراض الصرع مذكور است همه او علاج ضيق النفس بوجهه مستحسن مىتواند شد زيرا كه ضيق نفس صرع شش است و اكثر معلم مىنويسند كه بول صاحب ضيق در شاخ گاو كنند و در باورچيخانه جايى كه دود مىرسد يا گرمى آتش آنجا آويزان سازند تا وقتىكه بول خشك شود و جذب ضيق او هم روز به روز كم گردد و بيمار فرصت يابد و بالكل ضيق النفس برود و زايل شود و اللّه اعلم كه تدبير بالخاصيت است ديگر زعفران چهار درم ؟ ؟ ؟ ملىبيد كه كدره نامند هشت درم گرانپشت كه ناخن كهچوله ؟ ؟ ؟ انجرور هندوى مىنامند هشت درم همه را بكوبند و باريك سازند آن ناخن را اول سوهان بايد كرد بعد از ان بسايند زوفا چهار توله همه را باريك سفوف سازند و ترنتبين آنقدر
اسرار الاطباء يا مجربات ايلات چغتايى ( فارسى ) — صفحة 20
مساهمون: طولوزان يونانى
ص٢٠