خواص حبها كه بالا مذكور است در باب تفتيح نمودن سدههاى از هر موضع كه باشد عجيب است اجرا نمودن طمث زنان و كشودن سدههاى ماساريقا و سپرز ؟ ؟ ؟ زائل نمودن سختى خنازيرها و تحليل آوردن دماميلها از ظاهر و باطن و قرار ساختن استسقا و دراز نمودن بول خصوص از مستسقى عجيب الفعل است بعد از خوردن اين حبها بوجه احسن حلول در بدن سازد علاج آن مرض پذيرد ديگر خربق اسود و قصب الزيره كه چراسته نامند و زرنباد دشتى كه نركچور نامند از هركدام دو درم عاقرقرحا يك درم مرزنجوش دو درم جاوشير به سركه گداخته چهار درم همه را بكوبند و از ان بر پارچه پيچيده فتيله بسازند و در فرج بدارند كه فرزجه بيعديل است زائل نمودن كثافت متعفنه از رحم و تفتيح طمث نمودن و قابل آبستن گرداند ديگر به جهت آوردن طمث كه آن زن به سبب فربهى يا به سبب كمى حركات و سكنات و يا به سبب زائل نمودن حرارت سده رحم بهم رسانيد طمث بند شده باشد علاج او بدين عنوان است چار يك درم پوست ترنج و باديان خطائى نيم درم در بيست توله آب بجوشانند و پارچه صاف سازند و شير گرم بنوشند و بهمون دستور چند مدت استعمال سازند زنهائى كه فربهى دارند از خوردن علاج بالا مذكور لاغر سازد و بدنش را از رطوبت مستزاده پاك سازد و نوم را ببرد و مفيد از براى رطب المزاج است و مضر از براى حارمزاجان كه لاغر سازد و نوم را ببرد ديگر حلتيت نيم درم بكوبند و سفوف سازند به دو توله شراب تند آميخته وقت صبح بخورانند چند روز استعمال سازند و جارى نمودن طمث زنان عجيب است كلنب قسم بيخى است كه از بلاد فرنگ پديد مىآيد اذخر كه بهندى بيخ روسه مىنامند قسم كاهيست و نيز كاه مكه مىنامند و درم فنون با مردم قفاح اذخر مىگويند يك و نيم درم در ربع آثار آب بجوشانند و پارچه صاف سازند و زعفران به وزن شش گندم و تخم كرفس نيم درم همه را باريك سائيده در آب جوشانده قفاح اذخر آميخته بخورانند چند روز استعمال سازند كه تفتيح طمث سازد ديگر زير ناف روغن بلسان كوسپند تدهين سازند و نيز آن روغن در پنبه كرده در ناف بدارند و برو يك مشت نخود سياه در ربع آثار آب جوشانيده
اسرار الاطباء يا مجربات ايلات چغتايى ( فارسى ) — صفحة 12
مساهمون: طولوزان يونانى
ص١٢