آب بدين عنوان بسازند دارچينى يك توله باديان و انيسون از هركدام چهار توله پوست ترنج و عود قمارى كه اگر نامند از هركدام دو درم در دوازده رطل آب بجوشانند و پارچه صاف سازند و سرد كرده بدارند و بوقت تشنگى همين آب را بخورد و اغذيه كه زن بخورد اكثر مىبايد كه مائل به حرارت و يبوست باشد خصوصا هر قسمى كه گوشت بخورد يعنى بر آتش بريان كرده بخورد كه به اين تدبيرات آن زن قابل آبستن مىگردد قابل نطفه گرفتن شود و قوت ماسكه رحم پيدا سازد ديگر سبب نطفه ناگرفتن كلوب كه آب منى مىنامند آن منى مرد به سبب كثرت مباشرت رقيق شده باشد ازين واسطه جنين نمىتواند صورت گرفت و انجماد نمىتواند شد پس مىبايد كه در فكر انجماد شدن آب منى پردازند بدين عنوان سفوف باسم هالآباد كه قسم سفوف در قرابادين اسكندريه است يك درم تا يك و نيم درم سفوف باب سرد بخورند كه عجيب است انجماد نمودن منى ديگر ثعلب و شقاقل از هركدام چهار درم تودريان و نشاسته و مصطكى و خارخسك و كتيرا و صمغ عربى از هركدام دو درم كوفته و بيخته سفوف سازند و دو توله نبات باريك كرده بياميزند شربت او ده درم است با شير گاو بخورند چند روز يا بدين عنوان سازند مغز پنبهدانه دو درم و مغز چهارتخم سرو كلان و مغز فندق و مغز چلغوزه كه حب الصنوبر مىنامند و مغز فستق كه پسته نامند و مغز چهارمغز كه اكروت گويند نشاسته از هركدام سه درم بهمن سفيد و تودريان و شقاقل و ثعلب از هركدام دو نيم درم كوفته و بيخته سفوف سازند و شش توله شكر بياميزند شربت او دو درم تا سه درم است به آب سرد به آب سرد يا بشير گاو بخورند چند روز در انجماد نمودن منى مؤثر است ديگر معجون لبوب الكبير دو درم با شير گاو بخورند كه نيز درين معامله مفيد است ديگر ريشه خطمى و بهدانه از هركدام يك درم در ربع آثار آب لعاب برآورند و در دو توله شربت گاو زبان سبز آميخته بخورند چند روز استعمال سازند كه بيعديل است به جهت انجماد منى
اسرار الاطباء يا مجربات ايلات چغتايى ( فارسى ) — صفحة 150
مساهمون: طولوزان يونانى
ص١٥٠